မဂၤလာပါ

မဂၤလာပါ

ဒီ blog ေလးမွာ ေဆးပညာဗပာုသုတလိုလားေသာ ေဆးပညာကို စိတ္၀င္စားေသာ သူမ်ားအတြက္ သိသင့္သိထိုက္တာေတြကို က်ေနာ္တတ္ႏိုင္သမွ် ၾကိဳးစားျပီးေဖာ္ျပေပးသြားပါမယ္။ ေဆးပညာရပ္နဲ႔၊ မိမိေရာဂါေ၀ဒနာနဲ ႔ပတ္သက္ျပီး ေမးျမန္းလိုတာမ်ားကိုလည္း ေမးျမန္းႏိုင္ပါတယ္။ ျပည္တြင္းေရာ ျပည္ပပါ အထူးသျဖင့္ ေဆးကုသစရိတ္ၾကီးတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ အလုပ္လုပ္ေနေသာ သူမ်ား ေမးျမန္းရလြယ္ကူေစရန္ ရည္ရြယ္ပါတယ္။ လူတိုင္းလူတိုင္းကို က်ေနာ္တတ္ႏိုင္ေသာဘက္မွ ကူညီရန္ရည္ရြယ္ပါတယ္။

Thursday, 23 January 2014

ထိုးေဆး၏ ဆိုးက်ိဳးႏွင့္ ဆရာ၀န္မ်ားအေရးေပၚေဆာင္ထားရမည့္ေဆးမ်ား

ကၽြန္ေတာ္ေဆးခန္းထိုင္တုန္းက တစ္ရက္မွာ ကၽြန္ေတာ့္ေဆးခန္းကို လူနာတစ္ေယာက္ေရာက္လာတယ္။ ကိုယ္လက္ေတြနာက်င္ကိုက္ခဲေနတာအရမ္းဆိုးေနလို႔ ေဆးခန္းလာျပတာ။ အဖ်ားလည္းရွိေနတာဆိုေတာ့ Diclo ထိုးေပးဖို႔ ျပင္ဆင္ပါတယ္။ ေဆးမတည့္တာရွိလားဆိုေတာ့ လူနာျပန္ေျဖတာက သူက ပါရာစီတေမာကလြဲရင္ တျခားဘယ္ေဆးနဲ႔မွ သူမတည့္ဘူးတဲ့။ ေဆးမတည့္လို႔ ေဆးရံုေရာက္တာ ၂ခါရွိဖူးတယ္တဲ့။ ဒါေပမယ့္လည္း Diclo က ေရွာ့ရေလ့ရွိတဲ့ေဆးမဟုတ္ေတာ့ Diclo ထိုးေပးလိုက္တယ္။ ေဆးမတည့္တဲ့ေရွာ့ရခဲ့ဖူးတာဆိုေတာ့ စိတ္ခ်လက္ခ်ေတာ့မေနႏိုင္ဘူး။ ေဆးခန္းမွာပဲ ခဏေနခိုင္းထားလိုက္ရတယ္။

ခဏေနေတာ့ ပါရာစီတေမာကလြဲလို႔ တျခားဘာေဆးနဲ႔မွ မတည့္ဘူးဆိုတာ စျပလာတယ္။ ေဆးထိုးျပီး ၁၀မိနစ္ေလာက္အၾကာမွာ အသားေတြနီလာတယ္။ မ်က္လံုးေတြလည္းနီလာျပီး တကုိယ္လံုးယားလာတယ္။ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ၾကည့္ေတာ့ အေပၚေသြး ၁၀၀နဲ႔ ေအာက္ေသြး ၆၀။ ပထမတုန္းက တိုင္းထားတာက ၁၁၀ ၇၀။ Anaphylaxis shock လို႔ကၽြန္ေတာ္ဆံုးျဖတ္လိုက္တာနဲ႔ ပထမဆံုး Adrenaline ကို 1:1000 နဲ႔ အသားေဆးထိုးရတယ္။ Burmeton ကို ေနာက္တစ္ဆင့္အေနနဲ႔ထိုးတယ္။ Cannula တစ္ေခ်ာင္းထိုးျပီး Hydrocortisone ထိုးေပးလိုက္တယ္။ Saline သြင္းထားတယ္။ ခဏေစာင့္ၾကည့္ေနေပမယ့္လည္း လူနာက မသက္သာလာဘူး။ ေသြးေပါင္ျပန္တိုင္းၾကည့္ေတာ့ လူနာရဲ႕ေသြးေပါင္ခ်ိန္က ၈၀ နဲ႔ ေအာက္ေသြးကတိုင္းမရေတာ့ဘူး။ နားေထာင္ၾကည့္ေတာ့ ႏွလံုးခုန္သံက စီးခ်က္မညီေတာ့ဘူး။ ခုန္ခ်င္သလိုခုန္လာတယ္။ Cannula နဲ႔ ေနာက္တစ္လိုင္းဖြင့္ျပီး Adrenaline ကို 1:10000 နဲ႔ IV ထိုးလိုက္တယ္။ Hydrocortisone ေနာက္တစ္လံုးထပ္ထိုးတယ္။ Burmeton ထပ္ထိုးတယ္။ Saline ေနာက္တစ္လိုင္းထပ္ခ်ိတ္ရတယ္။ ခဏေနေတာ့ သူအယားသက္သာလာတယ္။ Pressure ျပန္တက္လာတယ္။ လူနာ အေျခအေနတည္ျငိမ္လာျပီလို႔ ထင္ရတာနဲ႔ ကိုယ္တိုင္ကားေမာင္းျပီး ေဆးရံုပို႔လိုက္ရတယ္။ ေနာက္တစ္ေန႔ေဆးခန္းေရာက္ေတာ့ မေန႔ကလူနာ မုန္႔တစ္ထုပ္နဲ႔ ေဆးခန္းေရာက္ေနတယ္။ ဆရာကယ္တဲ့အသက္ပဲရွိပါေတာ့တယ္တဲ့။ ေဆးရံုမွာေတာ့ တစ္ညအိပ္လိုက္ရတာေပါ့ေလ။

အခုဘြဲ႔ရျပီးရင္လည္း ေဆးခန္းဖြင့္မယ့္သူေတြပါမယ္ထင္တယ္။ ဘာေဆးေတြ၀ယ္ရမလဲစဥ္းစားရင္ေတာ့ Adrenaline Burmeton နဲ႔ Hydrocortisone ေတာ့ မေမ့ပါနဲ႔။ ဘယ္ေဆးနဲ႔ ေရွာ့ရႏုိင္မလဲဆိုတာဘယ္လိုမွ မသိႏုိင္ဘူး။ ဆရာရဲျမင့္ေက်ာ္ရဲ႕ သေဘာအရဆိုရင္ေတာ့ ေဆးေတြကို Test လုပ္လည္း မထိေရာက္ဘူးလို႔ေျပာတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ေဆးကိုတကယ္ Test လုပ္မယ္ဆိုရင္ Intradermal မွ ထိေရာက္မယ္။ ဒါေပမယ့္ အမ်ားစုက ထိုးလိုက္ရင္ Subcutaneous ကိုပဲေရာက္သြားတာဆိုေတာ့ Test လုပ္ျပီးလည္း ေရွာ့ရႏုိင္တာပဲတဲ့။ Intradermal သာ ေန႔တိုင္း Test လုပ္ေနရင္ေတာ့ ကိုယ့္ေဆးခန္းကို လူနာလာမွာကိုမဟုတ္ေတာ့ဘူး။ လူတစ္ေယာက္တည္းေတာင္ အရင္က ေရွာ့မရဖူးဘဲ အခုမွရတတ္တာမ်ိဳးလည္းရွိတယ္။ ေဆးရံုနဲ႔မတူတဲ့အခ်က္က ေဆးရံုမွာက ကိုယ္အားကိုးႏုိင္တဲ့သူေတြရွိေပမယ့္ ကိုယ့္ေဆးခန္းမွာေတာ့ ကိုယ္ကလြဲလို႔ အားကိုးစရာမရွိဘူး။ ကိုယ့္ေရွ႕ကအသက္တစ္ေခ်ာင္းက ကိုယ့္ရဲ႕လုပ္ကိုင္မႈအေပၚမွာ လံုး၀မူတည္သြားျပီ။ အဲဒီအခ်ိန္မွာရတဲ့ Pressure က ဘာနဲ႔မွမတူဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဂရုစိုက္သင့္တာက လူနာေရွ႕မွာ လံုး၀စိတ္လႈပ္ရွားေနတာ၊ အရမ္းပ်ာေနတာမ်ိဳးမျပဖို႔ပဲ။ ကိုယ့္စိတ္ေတြေတာ့လႈပ္ရွားေနလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ တတ္ႏုိင္သမွ်အျပင္ကို မေရာက္ေစဘဲ လုပ္စရာရွိတာေတြကို ေအးေအးေဆးေဆးလုပ္ပါ။ အဲဒါေတြကိုလည္း ရင္ဆိုင္ဖို႔ ျပင္ဆင္ထားရလိမ့္ဦးမယ္။ ကၽြန္ေတာ္အပါအ၀င္ေပါ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေနမေကာင္းတဲ့အခ်ိန္ဆိုရင္ ျမန္ျမန္ေပ်ာက္ခ်င္တယ္။ အဲဒီအခါက်ရင္ ေဆးပဲအထိုးခံလိုက္ခ်င္ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေဆးထိုးတာမွာလည္း အခန္႔မသင့္ရင္ ကိုယ့့္အသက္ပါ ပါသြားႏုိင္တာေတြက အမ်ားၾကီးပဲ။ တစ္ခါၾကံဳဖူးသြားရင္ ေနာက္တစ္ေခါက္ေဆးထိုးဖို႔ေတာင္မ၀ံ့မရဲဘဲ။

Monday, 2 December 2013

စာဖတ္ပရိတ္သတ္မ်ားနဲ႔ ေမးခြန္းရွင္မ်ားကို အႏူးအညြတ္ေတာင္းပန္ျခင္း။

ကၽြန္ေတာ္ လြန္ခဲ့တဲ့ ၇လလံုးလံုး အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ပို႔စ္အသစ္တင္ရန္ပ်က္ကြက္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအျပင္ ေမးခြန္းေတြေမးလာတဲ့သူေတြကိုလည္း ျပန္မေျဖႏုိင္ခဲ့ပါဘူး။ အဲဒီလိုပ်က္ကြက္ခဲ့မႈေတြအတြက္ အႏူးအညြတ္ေတာင္းပန္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ။ ကၽြန္ေတာ့္ကို အားကိုးျပီး ေမးျမန္းခဲ့တာေတြအေပၚ မေျဖႏုိင္ခဲ့တဲ့အတြက္ အေတာ္ေလးလည္း စိတ္မေကာင္းျဖစ္ရပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ခုခ်ိန္ကစျပီး ကၽြန္ေတာ့္ဘေလာ့ကို ျပန္ျပီး အားထည့္ျပဳျပင္ေပးသြားပ့ါမယ္ခင္ဗ်ာ။ ပို႔စ္အသစ္ေတြတင္ဖို႔ ၾကိဳးစားတဲ့နည္းတူ ေမးခြန္းေတြကိုလည္း အလ်င္မီေအာင္ ျပန္ေျဖေပးသြားပါ့မယ္လို႔ အသိေပးပါတယ္ခင္ဗ်ာ။

Wednesday, 15 May 2013

ပညာတတ္လူငယ္မ်ားၾကား ေခတ္စားလာေသာ မူးယစ္ေဆးယဥ္ေက်းမႈ

လူငယ္အမ်ားစု က်က္စားေလ့ရွိတဲ့ ရန္ကုန္ျမိဳ႕လယ္ ဘီယာဆိုင္တစ္ဆိုင္ရဲ႕ ညျမင္ကြင္းတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဘီယာဆိုင္ရဲ႕ ၀ိုင္းတစ္၀ိုင္းမွာ အ၀တ္အစားေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္၀တ္စားထားၾကျပီး ရည္ရည္မြန္မြန္ပံုစံရွိတဲ့ လူငယ္၇ေယာက္ေလာက္ စကားေျပာရင္း ေအးေအးလူလူ ေသာက္စားေနၾကတယ္။ သိပ္မၾကာခင္ပဲ အဲဒီလူငယ္ေတြ၀ိုင္းကို သက္တူရြယ္တူရွိတဲ့ လူငယ္တစ္ေယာက္ ထပ္တိုး၀င္ေရာက္လာခဲ့တယ္။ ထူးျခားတာတစ္ခုက အဆိုပါလူငယ္၀င္ေရာက္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ ၀ိုင္းထဲက လူငယ္ေတြ၀ိုင္းေမးျမန္းၾကတာက “မင္း ပါလာရဲ႕လား” ဆိုတဲ့ စကားပါ။ ဒီအခါေနာက္ဆံုး၀င္ေရာက္လာတဲ့လူငယ္က ပလပ္စတစ္နဲ႔ထုတ္ထားတဲ့ အညိဳေရာင္အထုပ္ေလးတစ္ထုပ္ကိုလွမ္းေပးလိုက္ပါတယ္။ ဒီေနာက္ေတာ့ အထုပ္ေလးထဲက အညိဳေရာင္အမႈန္႔ေလးေတြကို ေဆးလိပ္သ႑န္လုပ္ထားတဲ့ စကၠဴပတ္နဲ႔ပတ္ျပီး တစ္ေယာက္တစ္လက္ ရွဴရႈိက္ေနၾကေတာ့တယ္။

အျပင္လူအေနနဲ႔ရုတ္တရက္ၾကည့္လိုက္ရင္ လူငယ္ေတြေဆးလိပ္ေသာက္ေနၾကတယ္လို႔ ထင္ရေပမယ့္ တကယ္တမ္းေတာ့ သူတို႔တရိႈက္မက္မက္ ရႈရွိဳက္ေနတဲ့အရာဟာ ေဆးလိပ္ရိုးရိုးမဟုတ္ပါဘူး။ အရပ္အေခၚ မာရွီလို႔ေခၚၾကတဲ့ (marijuana) ေဆးေျခာက္ထည့္ထားတဲ့ ေဆးလိပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီထက္ပိုျပီး အံၾသစရာေကာင္းတာကေတာ့ အဲဒီေဆးေျခာက္သံုးေနတဲ့လူငယ္ေတြဟာ ပညာမတတ္တဲ့လမ္းေဘးေလလြင့္ လူငယ္မ်ားမဟုတ္ၾကဘဲ ေဆးတကၠသိုလ္၊ ေရေၾကာင္းတကၠသိုလ္၊ သြားေဆးတကၠသိုလ္ အစရွိတဲ့ အမွတ္ျမင့္မားျပီး ထိပ္တန္းအဆင့္လို႔သတ္မွတ္ထားတဲ့ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းတကၠသိုလ္မ်ားက ပညာတတ္လူငယ္မ်ားျဖစ္ေနတာပဲျဖစ္ပါတယ္။

“အခုေနာက္ပိုင္းမွာ ေဆးေျခာက္သံုးတာ အေတာ္ေလးကို မ်ားလာတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္အထင္ေတာ့ ေဆးေျခာက္မသံုးတတ္ရင္ ေခတ္မမီွဘူး၊ အေပါင္းအသင္း သိပ္၀င္မဆံ့ဘူးလို႔ ထင္တာလည္း ပါမယ္ထင္တယ္။ ေဆးတကၠသိုလ္မွာလည္း ေက်ာင္းထဲမွာေတာင္ ေက်ာင္းသားလူငယ္အခ်ိဳ႕အသံုးျပဳေနတာေတြ႔ဖူးတယ္။ မသိရင္ေတာ့ ေဆးလိပ္ေသာက္ေနသလိုပဲ။ ကၽြန္ေတာ့္သူငယ္ခ်င္း ေရေၾကာင္းတကၠသိုလ္က ေက်ာင္းသားေတြလည္း သံုးတယ္ေျပာတယ္။ ေဆးေျခာက္အျပင္ တျခားေဆးေတြလည္းရွိေသးေပမယ့္ မာရွီကေတာ့ အသံုးအမ်ားဆံုးပဲ” ဟု ရန္ကုန္ျမိဳ႕ရွိေဆးတကၠသိုလ္တစ္ခုတြင္ တက္ေရာက္ပညာသင္ၾကားေနသည့္ ေနာက္ဆံုးႏွစ္အပိုင္း(ခ) ေက်ာင္းသားတစ္ဦးကဆိုပါတယ္။

ေဆးေျခာက္အပါအ၀င္ မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ားအသံုးျပဳမႈမ်ားဟာ ယခင္ကတည္းက လူငယ္မ်ားအားအဓိကပ်က္ဆီးေစသည့္ ျပႆနာတစ္ရပ္ျဖစ္ခဲ့ေပမယ့္လည္း အဲဒီအခ်ိန္မ်ားမွာ မူးယစ္ေဆးဆိုတာဟာ ေလလြင့္လူငယ္မ်ား လမ္းသူရဲမ်ားသာ အသံုးျပဳတဲ့ အရာတစ္ခုျဖစ္ျပီး ပညာတတ္လူငယ္မ်ားအေနနဲ႔ အသံုးျပဳဖို႔ စိတ္ေတာင္မကူးခဲ့တဲ့အရာေတြျဖစ္ပါတယ္။ အခုအခါမွာေတာ့ မူးယစ္ေဆးမ်ားကို ေခတ္မွီတယ္ အေပါင္းအသင္းဆံ့တယ္ဆိုတဲ့ ထင္ျမင္ခ်က္မ်ားနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈတစ္ခုအသြင္ျဖစ္လာခဲ့ျပီး ပညာတတ္မ်ားလို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ လူငယ္မ်ားၾကားမွာပါ တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္အသံုးျပဳလာၾကတာကို ျမင္ေတြ႔လာခဲ့ရပါတယ္။ လူငယ္မ်ားရဲ႕ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေျပာင္းလဲမႈရွိလာတာနဲ႔အတူ အဆိုပါမူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ားဟာလည္း လူငယ္မ်ားအၾကား အလြယ္တကူပင္စီး၀င္ေနျပီး အဖမ္းအဆီးမရွိ လြယ္လင့္တကူအသံုးျပဳႏိုင္ေနၾကပါတယ္။

“အခုလူငယ္ေတြသံုးတာကေတာ့ အမ်ိဳးမ်ိဳးပဲ။ မာရွီရွိတယ္၊ ေနာက္တစ္ခါ ရာမလို႔ေခၚတဲ့ WY ေတြရွိတယ္။ WY ကေတာ့ နည္းနည္းေစ်းၾကီးတယ္။ တစ္လံုးကို ငါးေထာင္ တစ္ေသာင္းေလာက္ရွိတယ္။ မာရွီကိုေတာ့ ေဆးေပါ့လိပ္ထဲထည့္ေသာက္ၾကတာမ်ားတယ္။ ပိုက္နဲ႔လည္း ရွဴလို႔ရတယ္။ သူကျငိမ့္တယ္။ ရာမကေတာ့ ၾကြတယ္ေျပာတယ္။ ရာမေတာ့ တစ္ခါမွမသံုးဖူးဘူး” ဟု ေဆးေျခာက္အသံုးျပဳဖူးသူ သြားေဆးတကၠသိုလ္မွ ေက်ာင္းသားတစ္ဦးကေျပာပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္ မေကာင္းမွန္းသိရက္နဲ႔ ယခုလို မူးယစ္ေဆးအသံုးျပဳရတာလဲ၊ ဒါေတြကိုဘယ္လိုနည္းလမ္းမ်ိဳးေတြနဲ႔ ရေနတာလဲဆိုတာကို ဆက္လက္ေမးျမန္းၾကည့္တဲ့အခါမွာေတာ့
“အဓိကက အေပါင္းအသင္းေတြသံုးျပီး ကိုယ္မသံုးရင္ စကားေျပာရတာ တစ္ခုခုလုိေနသလိုပဲဗ်။ ျငိမ့္ေနတဲ့ခံစားခ်က္ေလးကို ၾကိဳက္တာလည္း ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ လြယ္လြယ္ရေနတာေပါ့ေလ။ အဖမ္းအဆီးဆိုတာကလည္း ၾကားသာၾကားဖူးတာ ကိုယ္တိုင္ၾကံဳေတြ႔ဖူးတာမ်ိဳးမွမရွိတာ၊ ရန္ကုန္မွာေတာ့ အခ်ိဳ႕ျမိဳ႕နယ္ေတြမွာ လက္ကားေရာင္းတဲ့သူေတြရွိတယ္လို႔ၾကားတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔၀ယ္တာကေတာ့ လက္ခြဲေတြဆီကေန ျပန္၀ယ္ရတာ။ အရမ္းအခက္အခဲၾကီးေတာ့မဟုတ္ပါဘူး” ဟု အဆိုပါလူငယ္မွ ဆက္လက္ေျပာပါတယ္။

ထိုကဲ့သို႔ လူငယ္မ်ားၾကား မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ားကို လြယ္လင့္တကူအသံုးျပဳလာၾကသည္မွာ တိုင္းျပည္အတြက္ ေကာင္းသည့္အနာဂါတ္ေတာ့မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ ပို၍ဆိုးရြားသည္မွာ မူးယစ္ေဆးအသံုးျပဳေနသူ လူငယ္မ်ားသည္ သူမ်ားကို ဦးေဆာင္ရမယ့္ ေနရာမွာရွိေနၾကတဲ့ ပညာတတ္လူငယ္မ်ားျဖစ္ေနျပီး သူတို႔ကိုယ္တိုင္လည္း မူးယစ္ေဆး၏ မေကာင္းသည့္အခ်က္မ်ားကို သိေနၾကသည့္ လူငယ္မ်ားျဖစ္ေနျခင္းပင္ျဖစ္ပါတယ္။ မူးယစ္ေဆး၀ါး၏ ဆိုးက်ိဳးမ်ားကို မသိေသာသူမ်ားကို ဆိုးက်ိဳးမ်ားအေၾကာင္းရွင္းျပ၍ မူးယစ္ေဆးျပတ္ေအာင္ျပဳလုပ္ေပးႏိုင္ေသာ္လည္း ထိုကဲ့သို႔ မူးယစ္ေဆးဆိုးက်ိဳးမ်ားအေၾကာင္းကို သိရက္နဲ႔သံုးစြဲေနၾကေသာသူမ်ားကေတာ့ ဘုန္းၾကီးတေစၱကဲ့သို႔ပင္ မူးယစ္ေဆးျပတ္ေအာင္ ျပဳလုပ္ရန္ခက္ခဲေနပါတယ္။

ေက်ာင္းတက္ေနဆဲ ပညာတတ္လူငယ္မ်ားအျပင္ ေဆးရံုမ်ားတြင္ မူးယစ္ေဆးျဖတ္ေပးေနေသာ ဆရာ၀န္မ်ား၊ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ မူးယစ္ေဆးမေကာင္းေၾကာင္း သင္ၾကားေပးေနေသာ ဆရာ၀န္မ်ား အစရွိသည့္ ဆရာ၀န္အသိုင္းအ၀ိုင္းအခ်ိဳ႕တြင္ပင္လွ်င္ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲမႈမ်ားရွိေနသည္ဆိုသည့္အခ်က္ကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေရွ႕အနာဂါတ္မ်ိဳးဆက္မ်ားအတြက္ ေျခာက္ျခားဖြယ္ရာျဖစ္ေနပါတယ္။
“ကၽြန္ေတာ္ေတြ႔ဖူးတာေတာ့ ဆရာ၀န္အခ်ိဳ႕လည္း သံုးတယ္။ သူတို႔ကေတာ့ မာရွီလိုဟာမ်ိဳးေတြမဟုတ္ဘူး။ ၀ယ္ရလြယ္တဲ့ Tramadol လိုေဆးမ်ိဳးကို သံုးတာ။ Tramadol ဆိုတာက အနာသက္သာေအာင္ေပးတဲ့ မူးယစ္ႏြယ္၀င္ေဆးတစ္မ်ိဳးေလ။ အျပင္လူေတြ၀ယ္လို႔မရဘူး။ ဆရာ၀န္ေတြပဲ၀ယ္လို႔ရတာ။ ဆရာ၀န္ေတြက အဲဒီေဆးကိုသံုးတာ” ဟု ေျမာက္ဥကၠလာေဆးရံုတြင္ တာ၀န္က်ေနေသာ အလုပ္သင္ဆရာ၀န္လူငယ္တစ္ဦးမွဆိုသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ၁၉၉၃ခုႏွစ္ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွင့္ စိတ္ကိုေျပာင္းလဲေစေသာ ေဆး၀ါးမ်ားဆိုင္ရာ ဥပေဒအရ ေဆး၀ါးသံုးစြဲသူသည္ ေထာင္ဒဏ္အနည္းဆံုး ၃ႏွစ္မွ အမ်ားဆံုး ဆယ္ႏွစ္၊ ေရာင္း၀ယ္ျဖန္႔ေ၀သူသည္ အနည္းဆံုးေထာင္ဒဏ္ ၁၀ႏွစ္မွ ႏွစ္အကန္႔အသတ္မရွိ က်ခံရႏိုင္သည္လို႔ ထုတ္ျပန္ထားေသာ္လည္း ဘယ္တာက လြတ္ေနမွန္းမသိတဲ့ေရႊသမင္ဟာ လူငယ္မ်ားဆီကို အလြယ္တကူရရွိႏိုင္ေနဆဲပဲျဖစ္ပါတယ္။ နည္းစနစ္က်နေသာ ေဆး၀ါးထိန္းခ်ဳပ္မႈပံုစံမရွိျခင္းကလည္း Tramadol ကဲ့သို႔ေသာ မူးယစ္ႏြယ္၀င္ ထိန္းခ်ဳပ္ေဆး၀ါးမ်ားကိုပင္ ေဆးဆိုင္မ်ားတြင္ အလြယ္တကူ၀ယ္ယူရရွိႏိုင္ေနပါတယ္။ ထိုကဲ့သို႔၀ယ္ယူရလြယ္ကူျခင္း၊ နည္းစနစ္က်နေသာ ေဆး၀ါးထိန္းခ်ဳပ္မႈပံုစံမရွိျခင္းတို႔အျပင္ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ယံုၾကည္ခ်က္လြန္ကဲျခင္း၊ အေပါင္းအသင္းမဆံ့မွာေၾကာက္ျခင္းႏွင့္ အေပါင္းအသင္းမ်ားက တိုက္တြန္းျခင္း၊ ေပ်ာ္ရႊင္လိုျခင္း အစရွိသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားေၾကာင့္လည္း ပညာတတ္လူငယ္မ်ားၾကား မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲျခင္းသည္ ယဥ္ေက်းမႈတစ္ခုအသြင္ေဆာင္လာခဲ့သည္။ ယခုအခ်ိန္တြင္သာ စိတ္ဓါတ္ျမွင့္တင္ေရး၊ ပညာေပးေရး၊ ဥပေဒအရအေရးယူေရးကဲ့သို႔ေသာ ထိေရာက္ေသာ အေရးယူတုန္႔ျပန္မႈမ်ား မျပဳလုပ္ပါက ျမန္မာျပည္၏ ပညာတတ္လူငယ္မ်ား ေရတိမ္နစ္ရသည့္ အေျခအေနႏွင့္ မလြဲမေသြၾကံဳေတြ႔ႏိုင္ပါေသာေၾကာင့္ တာ၀န္ရွိသူမ်ားအေနျဖင့္ အထူးၾကပ္ၾကပ္မတ္မတ္ အေရးယူေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ လိုအပ္ေနပါတယ္။

Friday, 10 May 2013

အပူဒဏ္ေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚတတ္ေသာ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာျပႆနာမ်ား

ေႏြရာသီေရာက္တယ္ဆိုရံုနဲ႔ပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံေနရာအႏွံ႔အျပား အပူဒဏ္ကိုခံစားရမႈက သိသိသာသာကို ျမင့္မားလာပါတယ္။ အပူဒဏ္ေၾကာင့္ျဖစ္ပြားရတဲ့ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာျပႆနာမ်ားလည္း မၾကာခဏၾကားသိေနရတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အပူဒဏ္ျမင့္မားမႈေၾကာင့္ အဓိကျဖစ္ပြားရတဲ့က်န္းမာေရးျပႆနာမ်ားအေၾကာင္း စုစည္းတင္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

အပူဒဏ္ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့က်န္းမာေရးျပႆနာမ်ားဟာ ျမင့္မားတဲ့အပူခ်ိန္နဲ႔ အခ်ိန္အတိုင္းအတာအနည္းငယ္မွ်အေတာအတြင္းမွာကိုပဲ ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ပါတယ္။ အပူဒဏ္ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့က်န္းမာေရးျပႆနာမ်ားဟာ သိပ္မျပင္းထန္တဲ့အေျခအေနေတြကေန အသက္အႏၱရာယ္ျခိမ္းေျခာက္ႏိုင္တဲ့အေရးေပၚ အေျခအေနေတြထိတိုင္ေအာင္ ျဖစ္ပြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာေတာ့ အပူဒဏ္ေၾကာင့္အဓိကျဖစ္ပြားရတဲ့ က်န္းမေရးျပႆနာေတြျဖစ္တဲ့ အပူရွပ္ျခင္း၊ ေရဓါတ္ဆံုးရွံဳးျခင္း၊ အပူေၾကာင့္ ၾကြက္တတ္ျခင္း၊ ရုတ္တရက္သတိလစ္ျခင္း၊ မိတ္ထြက္ျခင္းတို႔အေၾကာင္းကို တင္ျပပါမယ္။

လူသားေတြဟာ ေသြးေႏြးသတၱ၀ါေတြျဖစ္ပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္အပူအခ်ိန္တစ္သမတ္တည္းရွိတဲ့သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ လူသားေတြရဲ႕ခႏၶာကိုယ္မွာ ပံုမွန္ျဖစ္ေအာင္ထိန္းထားတဲ့ အပူခ်ိန္ထိန္းတဲ့အဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြက ျမင့္တက္လာတဲ့အျပင္အပူခ်ိန္နဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ လိုက္ျပီးမထိန္းညွိႏိုင္ေတာ့တဲ့အခ်ိန္မွာ က်န္းမာေရးျပႆနာေတြျဖစ္ပြားလာရတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ပူျပင္းျပီး စိုထိုင္းစမ်ားတဲ့အခ်ိန္ေတြမွာပိုျဖစ္ပြားႏုိင္ပါတယ္။ စိုထို္င္းစမ်ားေနတဲ့အေျခအေနမွာ ခႏၶာကိုယ္က အပူခ်ိန္ကိုထိန္းတဲ့ ေခၽြးထြက္တဲ့လုပ္ငန္းစဥ္က်ဆင္းလာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ အလြန္ျမင့္မားတဲ့ အပူခ်ိန္ဟာ ဦးေႏွာက္အပါအ၀င္ အေရးပါတဲ့ကိုယ္အဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြကို ထိခိုက္ႏိုင္တဲ့အျပင္ အပူရွိန္ေၾကာင့္ ကုန္ဆံုးသြားတဲ့ ေရဓါတ္ႏွင့္ အျခားဓါတ္မ်ားဆံုးရွံဳးမႈကို မျဖည့္တင္းျခင္းေၾကာင့္လည္း က်န္းမာေရးျပႆနာေတြျဖစ္ပြားႏုိင္ပါတယ္။ အပူေၾကာင့္ျဖစ္ပြားတဲ့ ျပႆနာေတြဟာ အဓိကအားျဖင့္ေတာ့ အသက္ ၄ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္မ်ား၊ အသက္ ၆၅ႏွစ္အထက္ လူၾကီးမ်ား၊ အ၀လြန္သူမ်ား၊ ျပင္းထန္ေသာ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈျပဳလုပ္သူမ်ား၊ စိတ္ေရာဂါရွိသူမ်ား၊ ႏွလံုးႏွင့္ ေသြးတိုးေရာဂါရွိသူမ်ား၊ အရက္ေသာက္သံုးထားသူမ်ားမွာ ပိုမိုျဖစ္ပြားေစႏုိင္ပါတယ္။

အပူရွပ္ျခင္း (Heat Stroke)
ဘာ့ေၾကာင့္ျဖစ္တာလဲ - အပူရွပ္ျခင္းဟာ ေဆးပညာအရ အေရးေပၚအေျခအေနတစ္ခုျဖစ္ျပီး အေရးေပၚကုသမႈခံယူရမယ့္ အေျခအေနတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ အပူေၾကာင့္ျဖစ္ပြားေစေသာ က်န္းမာေရးျပႆနာမ်ားအနက္ အဆိုးရြားဆံုးျဖစ္ျပီး ေသဆံုးတဲ့အထိ ဒါမွမဟုတ္ တစ္သက္လံုး ဒုကၡိတျဖစ္သြားေစႏိုင္တဲ့အထိ ျဖစ္ေစႏုိင္ပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ အပူခ်ိန္ညွိမႈ ပ်က္ယြင္းသြားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ျဖစ္ရတာပါ။ အပူရွိန္တအားတက္လာတဲ့အခါမွာ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕အပူခ်ိန္ဟာ ၁၀၅ ဖာရင္ဟိုက္(၄၀ ဒႆမ ၅ ဆဲလ္စီးယပ္စ္) အထိေရာက္လာတဲ့အခါ ဦးေႏွာက္နဲ႔ အျခားအဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြကိုပါ ထိခိုက္ေစပါေတာ့တယ္။ အပူရွပ္ျခင္းႏွစ္မ်ိဳးရွိျပီး တစ္မ်ိဳးကေတာ့ ေနပူထဲျပင္းထန္တဲ့လႈပ္ရွားမႈေတြျပဳလုပ္တဲ့ လူငယ္မ်ားမွာ ျဖစ္ပြားတတ္ျပီး ေနာက္တစ္မ်ိဳးကေတာ့ လႈပ္ရွားမႈသိပ္မျပဳတဲ့ အသက္ၾကီးတဲ့သူမ်ား၊ ကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ ကာလၾကာရွည္ ေနမေကာင္းျဖစ္ေနတဲ့သူေတြမွာ ျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္။

ဘာေတြျဖစ္မလဲ - ခႏၶာကိုယ္အပူခ်ိန္အလြန္အမင္းတက္လာျခင္း (၁၀၄ ဒီဂရီဖာရင္ဟိုက္ သို႔မဟုတ္ ၄၀ ဒီဂရီဆဲလ္စီးယပ္စ္ထက္ပိုမ်ားမယ္)၊ အေရျပားဟာ ပူျပီးနီေနမယ္ ေခၽြးေတြနဲ႔စိုစြတ္ေနမယ္ ဒါမွမဟုတ္ ေျခာက္ေသြ႔ေနမယ္၊ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္းျမန္ေနမယ္၊ အသက္ရႈရၾကပ္ေနမယ္၊ ေခါင္းကိုက္ ေခါင္းမူး ပ်ိဳ႕အန္ျဖစ္မယ္၊ အာရံုေထြျပားေနျပီး ဂဏာမျငိမ္ျဖစ္မယ္၊ အရမ္းဆိုးလြန္းရင္ တက္မယ္၊ သတိလစ္ျပီး ကိုမာထိ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

ဘာေတြလုပ္မလဲ - လူတစ္ေယာက္မွာအထက္မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့လကၡဏာေတြေတြ႔ျပီဆိုရင္ ထိုလူကို ေအးတဲ့ေနရာတစ္ခုခုကို ခ်က္ျခင္းေခၚသြားပါ။ အ၀တ္အစားေတြခၽြတ္ပစ္ပါ။ အျမန္ဆံုးေအးသြားေစမယ့္ ရရွိႏိုင္တဲ့နည္းလမ္းကို အသံုးျပဳပါ။ ေရကန္ထဲ စိမ္ထားျခင္းကစလို႔ ေရပန္းျဖင့္ ေအးေအာင္လုပ္ျခင္း၊ ပန္ကာမ်ား အဲယားကြန္းမ်ားအသံုးျပဳျပီး ေအးေအာင္လုပ္ျခင္း၊ ေရခဲထုပ္မ်ားကပ္ထားျခင္းစတဲ့ နည္းလမ္းအကုန္သံုးလို႔ရပါတယ္။ သတိရေနေသးရင္ ေအးတဲ့ ေဖ်ာ္ရည္၊ ေရ အစရွိတာေတြတိုက္ေကၽြးပါ။ အရက္နဲ႔ဆက္စပ္အရာမ်ားကိုေတာ့ တိုက္ေကၽြးျခင္းမျပဳပါနဲ႔။

အပူဒဏ္ေၾကာင့္ ေရႏွင့္ ဆားဓါတ္ဆံုးရွံဳးမႈမ်ားျခင္း (Heat exhaustion)
ဘာ့ေၾကာင့္ျဖစ္တာလဲ - ျမင့္မားတဲ့ခႏၶာကိုယ္အပူရွိန္ကို ေအးေအာင္လုပ္ဖို႔အတြက္ ခႏၶာကိုယ္က ေခၽြးထြက္ေပးရပါတယ္။ အလြန္အမင္းေခၽြးထြက္မ်ားတဲ့အခါမွာ ေခၽြးနဲ႔အတူ ခႏၶာကိုယ္ထဲက ဆားဓါတ္ေတြပါ ဆံုးရွံဳးရပါတယ္။ အဓိကအားျဖင့္ေတာ့ ပူတဲ့ေနရာမွာ အျပင္းအထန္လႈပ္ရွားမႈျပဳတဲ့အခါ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ဘာေတြျဖစ္မလဲ - ဒီအေျခအေနမွာေတာ့ ခႏၶာကိုယ္အပူခ်ိန္ဟာ ပံုမွန္ဒါမွမဟုတ္ အနည္းငယ္တက္ေနတတ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အပူရွပ္တာလိုမ်ိဳး အရမ္းအျမင့္ၾကီးေတာ့ျဖစ္မေနပါဘူး။ ေခၽြးထြက္အရမ္းမ်ားမယ္၊ ျဖဴပတ္ျဖဴေရာ္ျဖစ္ေနမယ္၊ ၾကြက္သားေတြနာက်င္မယ္ ၾကြက္တက္မယ္၊ ေမာပန္းႏြမ္းနယ္ေနမယ္၊ ေခါင္းမူး ေခါင္းကိုက္မယ္။ အေရျပားဟာ ေအးျပီး စိုစြတ္ေနမယ္။ ေသြးခုန္ႏႈန္းအရမ္းျမန္ျပီး အားေလ်ာ့ေနမယ္။ ဒီအေျခအေနမွာ ကုသမႈမရွိဘူးဆိုရင္ အပူရွပ္တဲ့အဆင့္ထိေရာက္သြားႏုိင္ပါတယ္။

ဘာေတြလုပ္မလဲ - ေရအပါအ၀င္ အလ္ကိုေဟာမပါတဲ့ ေအးတဲ့အေဖ်ာ္ယမကာမ်ား ေသာက္သံုးပါ၊ ဓါတ္ဆားရည္ေသာက္ပါ၊ ေအးျမတဲ့ေနရာမွာ နားခိုပါ၊ ေရခ်ိဳးပါ၊ အပူခ်ိန္ညွိမႈကို တားဆီးေနတဲ့ အ၀တ္အစားမ်ားကို ဖယ္ရွားပစ္ပါ။

အပူဒဏ္ေၾကာင့္ ၾကြက္တက္ျခင္း (Heat Cramps)
ဘာ့ေၾကာင့္ျဖစ္တာလဲ -  ဒီျပႆနာဟာလည္း ေခၽြးထြက္မ်ားတာေၾကာင့္ျဖစ္တာပါပဲ။ ေခၽြးထြက္မ်ားတဲ့အခါမွာ ခႏၶာကိုယ္က ဆားဓါတ္ေတြ နည္းေလ်ာ့နည္းသြားတယ္။ ေန႔စဥ္ေကာင္းမြန္စြာရွင္သန္ေနထို္င္ရန္အတြက္ ခႏၶာကိုယ္ဟာ ဆားဓါတ္မ်ားကို ညီမွ်ေအာင္ထိန္းသိမ္းထားရပါတယ္။ အဲဒီဓါတ္ေတြ မညီမွ်မႈေတြျဖစ္လာရင္ေတာ့ ျပႆနာေတြျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။ ေခၽြးထြက္မ်ားတဲ့အတြက္ ဆားဓါတ္ေတြနည္းပါးျခင္းက ၾကြက္သားေတြကို နာက်င္ေစပါတယ္။

ဘာေတြျဖစ္မလဲ - လႈပ္ရွားေနတဲ့အခ်ိန္ ၾကြက္သားေတြေတာင့္တင္းျပီး နာက်င္ေနပါမယ္(အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ ဗုိက္သား၊ လက္ေမာင္းနဲ႔ ေျခေထာက္ေတြမွာပါ)။

ဘာေတြလုပ္မလဲ - လႈပ္ရွားမႈျပဳေနတာေတြကို ရပ္တန္႔ပစ္လိုက္ပါ။ ေအးတဲ့ေနရာတစ္ခုမွာ အနားယူပါ။ ေရ၊ အေဖ်ာ္ယမကာ၊ ဓါတ္ဆား အစရွိတာေတြေသာက္ပါ။ ျဖစ္တဲ့ေနရာကို အေၾကာေလွ်ာ့ပါ။ ၾကြက္တက္ျပီးေနာက္ အပူရွပ္ျခင္းနဲ႔ ေရႏွင့္ ဓါတ္ဆားဓါတ္မ်ား အလြန္အမင္းဆံုးရွံဳးျခင္းတို႔ ထပ္မံျဖစ္ေပၚႏိုင္တဲ့အတြက္ ျဖစ္ျပီးေနာက္ထပ္နာရီအနည္းငယ္အထိ ျပင္းထန္တဲ့ လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို ေရွာင္က်ဥ္ပါ။

အပူဒဏ္ေၾကာင့္ မူးမိုက္လဲျခင္း (Heat Syncope)
ဘာ့ေၾကာင့္ျဖစ္တာလဲ - ေနပူထဲမွာ အခ်ိန္အၾကာၾကီးရပ္ေနတာ ဒါမွမဟုတ္ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ေနတာ၊ အိပ္ေနရာကေန ရုတ္တရက္ထလိုက္တာ၊ ထိုင္လိုက္တာမ်ိဳးေတြမွာ မူးမိုက္ျပီး လဲက်သြားတာမ်ိဳးေတြျဖစ္ေပၚႏိုင္ပါတယ္။ အပူဒဏ္ကိုခံစားေနက်မဟုတ္တဲ့သူေတြမွာ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ သူကလည္း ေရဓါတ္ဆံုးရွံဳးမႈေၾကာင့္ပဲျဖစ္ေပၚပါတယ္။

ဘယ္လိုျဖစ္မလဲ - ေခါင္းမူး ေခါင္းကိုက္ျဖစ္မယ္၊ မူးမိုက္ျခင္း၊ မ်က္လံုးျပာေ၀သြားျခင္းတို႔ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

ဘာေတြလုပ္မလဲ - ေအးျမျပီး အရိပ္ရတဲ့ေနရာတစ္ခုမွာ နားေနပါ၊ လူနာကို လွဲခိုင္းထားျပီး ေျခေထာက္ကို မေပးထားပါ။ ေရအပါအ၀င္ အလ္ကိုေဟာမပါတဲ့ အေဖ်ာ္ယမကာ တစ္မ်ိဳးမ်ိဳး ေသာက္သံုးႏိုင္ပါတယ္။

အပူမိတ္ထြက္ျခင္း (Heat Rash)
ဘာ့ေၾကာင့္ျဖစ္တာလဲ - အပူမိတ္ဟာ ပူအိုက္ျပီး စိုစြတ္တဲ့ရာသီေတြမွာ အေရျပားဓါတ္မတည့္ျဖစ္ျခင္းပါ။ ေခၽြးထြက္မ်ားတဲ့အတြက္ ျဖစ္ေပၚရျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေခၽြးထြက္မ်ားတဲ့အခါ ေခၽြးေပါက္လမ္းေၾကာင္းမ်ား ပိတ္ဆို႔မႈျဖစ္ပြားတဲ့အတြက္ အဖုေလးေတြလုိမ်ိဳးျဖစ္လာျပီး ယားယံလာရပါတယ္။ ဘယ္အသက္အရြယ္မွာမဆိုျဖစ္ႏုိင္ေပမယ့္ အသက္ငယ္ရြယ္သူေတြမွာ ပိုျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။

ဘာေတြျဖစ္မလဲ - အပူမိတ္ေတြဟာ အနီေရာင္အဖုငယ္ေလးမ်ား သို႔မဟုတ္ အရည္ၾကည္ဖုေလးမ်ား အစုလိုက္ျဖစ္ေပၚပါတယ္။ ယားယံႏိုင္ပါတယ္။ လည္ပင္း၊ ရင္ဘက္အေပၚပိုင္း၊ ေပါင္ၾကားမ်ားမွာ အဓိကျဖစ္ေပၚပါတယ္။

ဘာေတြလုပ္မလဲ - အေကာင္းဆံုးကေတာ့ အပူရွိန္ကေန တတ္ႏိုင္သမွ်ေရွာင္ေနပါ။ မိတ္ထြက္ေနတဲ့ေနရာေတြကို ေျခာက္ေသြ႔ေအာင္ထားပါ။ ေပါ့ေပါ့ပါးပါးရွိတဲ့ အ၀တ္အစားမ်ား ၀တ္ဆင္ပါ။ ေနသာထိုင္သာရွိေအာင္ ေပါင္ဒါအသံုးျပဳလို႔ရပါတယ္ ဒါေပမယ့္ အဆီမ်ားႏွင့္ ခရမ္မ်ားအသံုးျပဳျခင္းကေတာ့ အပူမိတ္ကို ပိုဆိုးေစႏိုင္တဲ့အတြက္ ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။ ကုတ္ဖဲ့မႈမျပဳဘဲ ပြတ္သတ္မႈသာ ျပဳလုပ္ေပးပါ။ ကုတ္ဖဲ့ျခင္းက ပိုး၀င္ျပီး ျပည္တည္ေယာင္ရမ္းမႈေတြပိုျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ကေလးငယ္ေတြမွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္တတ္တဲ့အတြက္ ကေလးငယ္မ်ားရဲ႕ လက္သည္းမ်ားကို ညွပ္ေပးထားပါ။ အေရျပားပိုး၀င္ေယာင္ရမ္းေနျပီဆိုရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္နဲ႔ ကုသမႈခံယူရပါလိမ့္မယ္။

အပူဒဏ္ကာကြယ္ေရး
၁။ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ပါ။ ေရကိုမဆာလည္းဘဲ ေသာက္ေပးပါ။ အရက္ႏွင့္ ကဖိန္းပါတဲ့အေဖ်ာ္ယမကာမ်ားကိုေတာ့ ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။
၂။ ကုန္ဆံုးသြားတဲ့ ဆားဓါတ္ႏွင့္ သထၳဳဓါတ္မ်ား ျပန္လည္ျဖည့္တင္းပါ။ ဓါတ္ဆားရည္ေသာက္ျခင္း၊ ေရဆူေဆးျပားေသာက္ျခင္းတို႔ျဖင့္ ျပန္လည္ျဖည့္တင္းႏိုင္ပါတယ္။
၃။ ေပါ့ေပါ့ပါးပါးရွိတဲ့ အ၀တ္အစားမ်ား၊ အေရာင္ေဖ်ာ့ေသာ အ၀တ္အစားမ်ားကို ၀တ္ဆင္ပါ။ ထီးေဆာင္းပါ။ ဦးထုပ္ေဆာင္းပါ။ ေနေလာင္ခံခရမ္အသံုးျပဳပါ။
၄။ တတ္ႏိုင္သမွ် ေအးျမေသာ အရိပ္ထဲမွာေနပါ။ ပူေလာင္ေသာ အစားအစာမ်ားကို ေရွာင္က်ဥ္ပါ။ ေဖာ္ျပထားတဲ့ အပူေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့လကၡဏာမ်ား ျဖစ္ေပၚလာပါက ခ်က္ျခင္း ကုသမႈခံယူပါ။

Thursday, 9 May 2013

ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ ျပႆနာမ်ား

ယေန႔လူငယ္ ေနာင္၀ယ္လူၾကီးဆိုသလိုပဲ လူငယ္ဆိုတာ ေနာင္အနာဂါတ္ရဲ႕ တိုင္းျပည္ေခါင္းေဆာင္ေတြျဖစ္ၾကပါတယ္။ လူငယ္ဘ၀ဆိုတာ တက္ၾကြမႈေတြ၊ ေပ်ာ္ရႊင္မႈေတြ၊ အင္အားေတြနဲ႔ ျပည့္စံုေနတဲ့အေျခအေနတစ္ခုပါ။ ဒီလိုျပည့္စံုေပ်ာ္ရႊင္ဖို႔ ေကာင္းသလိုပဲ ဆယ္ေက်ာ္သက္လူငယ္ဆိုတာ အခက္အခဲေတြၾကံဳနဲ႔ ရင္ဆိုင္ၾကံဳေတြ႔ရဆံုး အသက္အရြယ္တစ္ခုလည္းျဖစ္ပါတယ္။ အသက္ၾကီးမွျပန္စဥ္းစားၾကည့္ရင္ ဘာမွအေရးမပါတဲ့အရာေတြလို႔ ထင္ရေပမယ့္လည္း ဆယ္ေက်ာ္သက္ဘ၀မွာ ၾကံဳေတြ႔ရတဲ့အခက္အခဲေတြဟာ သူ႔အသက္အပိုင္းျခားမွာေတာ့ တကယ္ကို ခက္ခဲျပီး ေျဖရွင္းရခက္တဲ့ ျပႆနာမ်ိဳးေတြ၊ ၀မ္းနည္းေၾကကြဲရတဲ့ အခက္အခဲေတြျဖစ္ေနတတ္တဲ့အတြက္ အေလးထားစရာမလိုတဲ့ ျပႆနာေတြေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။

၁။ ခႏၶာကိုယ္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား
ဆယ္ေက်ာ္သက္ဘ၀မွာ ပထမဆံုးစတင္ရင္ဆိုင္ရတဲ့အခက္အခဲကေတာ့ လူပ်ိဳေဖာ္ အပ်ိဳေဖာ္၀ခင္ခ်ိန္ ခႏၶာကိုယ္မွာ ေျပာင္းလဲမႈေတြစတင္ျဖစ္ေပၚလာတာပဲျဖစ္ပါတယ္။ လိင္အဂၤါမ်ားဖြံ႔ျဖိဳးလာျခင္း၊ အေမြးအမွင္မ်ား ေပါမ်ားလာျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္အရြယ္အစားေျပာင္းလဲမႈနဲ႔ အသံေျပာင္းလဲလာျခင္းမ်ား၊ မိန္းကေလးမ်ားမွာ ရာသီေသြးစတင္ေပၚလာျခင္းမ်ား တို႔ျဖစ္ၾကပါတယ္။ လူတိုင္းၾကံဳေတြ႔ရတဲ့အရာေတြဆိုေပမယ့္ လူပ်ိဳ အပ်ိဳေဖာ္၀င္ခ်ိန္အရြယ္ေတြအတြက္ေတာ့ ထိတ္လန္႔စရာေတြျဖစ္ေနတတ္တယ္။ ဒီလိုအခ်ိန္ေတြ၊ အေနအထားေတြဟာ လူတိုင္းမလြဲမေသြၾကံဳေတြ႔ရတဲ့ အခက္အခဲေတြဆိုတာကို နားလည္လာေအာင္ ေဆြးေႏြးေပးရမယ္၊ အားေပးကူညီရမယ္။ ၀က္ျခံထြက္တာ ခႏၶာကိုယ္အနံ႔အသက္ထြက္တာေတြဟာ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြအတြက္ေတာ့ ရင္ဆိုင္ရတဲ့အဆိုးဆံုးအခက္အခဲတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္အနံ႔အသက္ထြက္လာတာေတာ့ အထူးသျဖင့္ေယာက်ာ္းေလးေတြမွာ ပိုျဖစ္တတ္ျပီး ၀က္ျခံကေတာ့ မိန္းကေလးေရာ ေယာက်္ားေလးေရာ ခံစားရတတ္ပါတယ္။ အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္မွာ အင္ဒရိုဂ်င္ေဟာ္မုန္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိတဲ့သေဘာတရားေတြကို နားလည္ေအာင္မရွင္းျပထားဘူး၊ အကူအညီမေပးဘူးဆိုရင္ အားငယ္စိတ္ေတြ၊ ရွက္ရြံ႕မႈေတြခံစားရတာေၾကာင့္ လူေတာထဲမတိုးရဲေအာင္ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

၂။ မူးယစ္ေစတတ္ေသာ အရာမ်ား
လူငယ္ေတြဟာ စူးစမ္းခ်င္တယ္၊ ေလ့လာခ်င္တယ္။ မျမင္ဖူးရင္ၾကည့္ခ်င္တယ္၊ မလုပ္ဖူးရင္ စမ္းၾကည့္ခ်င္တယ္။ ဒီစိတ္ဓါတ္ဟာ  ေအာင္ျမင္မႈေတြအတြက္ တက္လမ္းေတြအတြက္ အေရးၾကီးတဲ့ စိတ္ဓါတ္ဆိုေပမယ့္လည္း စူးစမ္းတတ္တဲ့ဒီစိတ္ဓါတ္ကပဲ မူးယစ္သားေကာင္ေတြအျဖစ္ေရာက္ရွိသြားေစႏိုင္တယ္။ လူငယ္ေတြဟာ ကိုယ့္ကိုကိုယ္စိတ္ဓါတ္ခိုင္မာတဲ့သူလို႔ ထင္ၾကတဲ့အတြက္ ဒီေလာက္ေလးနဲ႔ေတာ့ မစြဲတတ္ပါဘူး။ ငါ့စိတ္ငါႏိုင္ပတယ္ဆိုတဲ့အေတြးေတြနဲ႔ပဲ မူးယစ္ေဆးရဲ႕ေက်းကၽြန္ေတြျဖစ္သြားတတ္တာေၾကာင့္ ဒီအရာေတြကိုေတာ့ မစခင္ကတည္းက ေ၀ေ၀းေရွာင္က်ဥ္သင့္ပါတယ္။

၃။ လိင္မႈကိစၥ
ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ေရာက္လာတဲ့အခါမွာ ဆန္႔က်င္ဘက္လိင္ေတြကို စိတ္၀င္စားမႈျဖစ္ေပၚလာတယ္။ ဒီအခါမွာ လိင္မႈကိစၥေတြအတြက္ လက္ေတြ႔စမ္းသပ္ခ်င္တဲ့စိတ္ေတြျဖစ္လာတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ လိင္မႈကိစၥ ပညာေပးတာမ်ိဳးနည္းပါးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ မျဖစ္သင့္တဲ့ျပႆနာေတြျဖစ္ေပၚေစတယ္။ လူငယ္ဘ၀မွာ လိင္မႈကိစၥေတြသိခ်င္လာတာဟာ ရွက္စရာအေလ့အထတစ္ခုအျဖစ္ မမွတ္ယူထားဖို႔ အေရးၾကီးတယ္။ လူငယ္ေတြအေနနဲ႔ မိမိသိခ်င္တာေတြ ေမးျမန္းခ်င္တာေတြကို မိဘမ်ား၊ ဆရာမ်ားနဲ႔ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေမးျမန္းတိုင္ပင္ပါ။ တခဏတာ ေပ်ာ္ပါးမႈအတြက္ ေနာင္တမရေနေအာင္ အခေၾကးေငြနဲ႔ေပ်ာ္ပါးတာေတြကို အတတ္ႏိုင္ဆံုးေရွာင္က်ဥ္ပါ။ တစ္ကိုယ္ေရအာသာေျဖျခင္းနဲ႔ ကိုယ္၀န္တားနည္းမ်ားအေၾကာင္းကို နားလည္လာေအာင္လုပ္ပါ။ တကိုယ္ေရအာသာေျဖျခင္းဟာ လူငယ္မ်ားရဲ႕ လိင္မႈစိတ္တင္းအားကိုေလ်ာ့ပါးေစတဲ့ ေဘးအႏၱရာယ္အကင္းဆံုးနည္းလမ္းျဖစ္တယ္ဆိုတာကို နားလည္ပါ။ တကုိယ္ေရအာသာေျဖျခင္းနဲ႔ပတ္သက္ျပီး က်န္းမာေရးထိခုိက္တယ္၊ လိင္စိတ္ျပင္းထန္တယ္၊ ခႏၶာကိုယ္မဖြံ႔ျဖိဳးေစဘူး အစရွိတဲ့လြဲမွားတဲ့ အယူအဆေတြကို လ်စ္လ်ဴရႈပါ။

၄။ စိတ္ခံစားခ်က္မ်ား
သစ္ရြက္ေၾကြတာေတာင္ ရယ္ခ်င္တယ္ဆိုတဲ့အရြယ္ဟာ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ျဖစ္ပါတယ္။ စိတ္ခံစားမႈအေျပာင္းအလဲမ်ားျပီး လူၾကီးေတြကိုအန္တုခ်င္တဲ့စိတ္ေတြျဖစ္ေနတယ္၊ စိတ္တိုလြယ္တယ္၊ ၀မ္းနည္းလြယ္တယ္၊ စိတ္ဓါတ္က်တယ္။ ကိုယ္တစ္ေယာက္တည္းျဖစ္ေနတယ္လို႔ေတာ့ မထင္ပါနဲ႔။ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ေဟာ္မုန္းအေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္မွာ လူတိုင္းၾကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ အေျခအေနတစ္ခုပါ။ အလြန္အကၽြံမျဖစ္ေအာင္ပဲထိန္းခ်ဳပ္ပါ။ လံုး၀ မျဖစ္ေအာင္ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ခုခံမေနပါနဲ႔။ အတုယူစရာပုဂၢိဳလ္တစ္ေယာက္ကို စံအျဖစ္ထားပါ။ လူၾကီးမ်ားနဲ႔ နားလည္မႈယူႏိုင္ေအာင္လုပ္ပါ။ လက္သင့္ခံေလာက္ႏိုင္တဲ့ အေျခအေနေတြကိုလက္ခံျပီး ကိုယ့္အခက္အခဲေတြရွင္းျပပါ။

ဒီမွာေဖာ္ျပထားတဲ့ ျပႆနာေတြဟာ ေတြ႔ရအမ်ားဆံုးျပႆနာေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြမွာ အျခားျပႆနာမ်ားစြာလည္း ရွိေနႏိုင္ေသးတယ္။ တစ္ခုသိထားရမွာက ဘယ္လိုအခက္အခဲျပႆနာမ်ိဳးပဲျဖစ္ျဖစ္ ေျဖရွင္းလို႔မရတဲ့အရာဆိုတာ မရွိဘူးဆိုတာကို နားလည္ထားျပီး ဒါေတြဟာလူတိုင္းၾကံဳေတြ႔ရတဲ့အခက္အခဲဆိုတာကို ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ားလက္သင့္ခံထားရပါလိမ့္မယ္။

Saturday, 4 May 2013

ဘေလာ့ပရိသတ္မ်ားအား ေတာင္းပန္ျခင္း။

ကၽြန္ေတာ္အခုတေလာ အရမ္းအလုပ္မ်ားေနတဲ့အတြက္ ပို႔စ္အသစ္ေတြလည္း မတင္ႏိုင္ျဖစ္ေနပါတယ္။ ပိုဆိုးတာက ေမးခြန္းေတြကိုေတာင္ မေျဖႏိုင္ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ေစာင့္ေနရတဲ့သူေတြအကုန္လံုးကို အထူးေတာင္းပန္ပါတယ္။ သိပ္မၾကာခင္ ကၽြန္ေတာ္အခ်ိန္တစ္ခုယူျပီး ေမးခြန္းေတြကို ျပန္ေျဖဆိုေပးပါ့မယ္ခင္ဗ်ာ။

Saturday, 13 April 2013

ေသြးတိုးေရာဂါအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာမ်ား (Hypertension)




ေသြးတိုးဆိုတာေတာ့ လူတိုင္းေလာက္နီးပါးၾကားဖူးလိမ့္မယ္ထင္ပါတယ္။ အခုေခတ္ေနာက္ပိုင္းမွာ အသံတိတ္လူသတ္လက္နက္အျဖစ္ ထင္ရွားလာပါတယ္။ အသက္ၾကီးလာေလ ေသြးတိုးျဖစ္ဖို႔ မ်ားလာေလဆိုေပမယ့္လည္း ေျပာင္းလဲလာတဲ့ လူေနမႈပံုစံနဲ႔ ေနထိုင္စားေသာက္မႈဓေလ့ေတြေၾကာင့္ အသက္ငယ္ရြယ္သူေတြမွာပါ ေသြးတိုးေရာဂါ ေပါေပါမ်ားမ်ားျဖစ္ေနၾကပါတယ္။ ေသြးတိုးေရာဂါဟာ ေလျဖတ္ျခင္းနဲ႔ ႏွလံုးၾကြက္သားပုပ္ျခင္းတို႔ရဲ႕ အဓိကအေၾကာင္းရင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေသြးေပါင္ခ်ိန္တိုင္းတဲ့အခါမွာ ႏွစ္မ်ိဳးထြက္ပါတယ္။ Systolic and Diastolic blood pressure ျမန္မာလိုဆိုရင္ေတာ့ အေပၚေသြးနဲ႔ ေအာက္ေသြးပါ။ ႏွလံုးက ညွစ္လိုက္တဲ့ဖိအား ေသြးေၾကာေတြအေပၚမွာ သက္ေရာက္မႈေပၚမူတည္ျပီး ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကိုတိုင္းတာပါတယ္။ အေပၚေသြးဆိုတာကေတာ့ ႏွလံုးညွစ္လိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ေသြးေၾကာေပၚကို က်ေရာက္တဲ့ဖိအားျဖစ္ျပီး ေအာက္ေသြးဆိုတာကေတာ့ ႏွလံုးနားလိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ေသြးေၾကာေတြအေပၚမွာ က်ေရာက္တဲ့ ဖိအားျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ အေပၚေသြး ၁၂၀ ေအာက္ေသြး ၈၀ ဆိုရင္ ႏွလံုးညွစ္လိုက္တဲ့အခ်ိန္ ေသြးေၾကာေတြေပၚသက္ေရာက္တဲ့အားက ၁၂၀ျဖစ္ျပီး ႏွလံုးနားေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ေသြးေၾကာအေပၚသက္ေရာက္တဲ့အားက ၈၀ ျဖစ္ပါတယ္။ Unit ကေတာ့ mmHg(millimeter mercury) ျဖစ္ပါတယ္။ ေသြးတိုးတယ္ဆိုတာကေတာ့ အဲဒီ ေသြးေၾကာေတြေပၚက်ေရာက္တဲ့ဖိအားေတြ သာမန္ထက္မ်ားေနတာပဲျဖစ္ပါတယ္။

ေသြးေပါင္ခ်ိန္ပံုမွန္။
အေကာင္းဆံုးဆိုတဲ့ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကေတာ့ အေပၚေသြး ၁၂၀ေအာက္နဲ႔ ေအာက္ေသြး ၇၅ေအာက္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အၾကမ္းအားျဖင့္ အေပၚေသြး ၁၀၀ နဲ႔ ၁၄၀ၾကား ေအာက္ေသြး ၆၀ နဲ႔ ၉၀ ၾကားကို ပံုမွန္ေသြးေပါင္ခ်ိန္လို႔ေခၚဆိုႏုိင္ပါတယ္။

ဘယ္လိုလူေတြ ကုသမႈလိုအပ္ေနျပီလဲ။
ဘယ္အခ်ိန္တိုင္းတိုင္း ေသြးေပါင္ခ်ိန္ ၁၄၀/၉၀ အထက္ျဖစ္ေနျပီဆိုရင္ေတာ့ ဒီလူဟာ ေသြးတိုးေရာဂါရွိေနျပီလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးတိုးေရာဂါရွိျပီဆိုေပမယ့္လည္း ခ်က္ျခင္းၾကီး ကုသမႈခံယူစရာမလိုေသးပါဘူး။ (ဒီေနရာမွာ စာအုပ္တစ္ခုနဲ႔ တစ္ခု အနည္းငယ္လြဲႏိုင္ပါတယ္။) ၁၄၀/၉၀ ၀န္းက်င္ဟာ အေပ်ာ့စားေသြးတိုးလို႔ေခၚျပီး ဒီအေျခအေနမွာ ေဆး၀ါးထက္စာရင္ ေနထိုင္စားေသာက္မႈပံုစံေျပာင္းျခင္း ဥပမာ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ျခင္း၊ အသီးအရြက္စားျခင္း တို႔နဲ႔ထိန္းသိမ္းတာက ပိုျပီးအဆင္ေျပတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ ၁၆၀/၁၀၀ အထက္ရွိေနတဲ့သူေတြ ဒါမွမဟုတ္ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ ၁၄၀/၉၀ နဲ႔ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၊ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ တစ္မ်ိဳးမ်ိဳးတြဲေနျပီဆိုရင္ေတာ့ ေဆး၀ါးေတြနဲ႔ ကုသမႈခံယူရပါေတာ့မယ္။ ဒီထဲမွာမွ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ အေပၚေသြး ၁၈၀ေက်ာ္ ဒါမွမဟုတ္ ေအာက္ေသြး ၁၁၀ေက်ာ္ေနရင္ေတာ့ အေရးေပၚေသြးတိုးေရာဂါ (Hypertensive Crisis) လို႔ေခၚျပီး ကုသမႈမျဖစ္မေန ခံယူရပါလိမ့္မယ္။

ဘာ့ေၾကာင့္ ေသြးတိုးေရာဂါျဖစ္တာလဲ။
ေသြးတိုးေရာဂါကို အဓိကအားျဖင့္ေတာ့ ႏွစ္မ်ိဳးခြဲျခားပါတယ္။ Primary Hypertension and Secondary Hypertension ဆိုျပီးေတာ့ပါ။ Primary Hypertension ဟာ ေသြးတိုးေရာဂါရွိသူစုစုေပါင္းရဲ႕ ၉၅ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ကံဆိုးစြာနဲ႔ပဲ Primary Hypertension ဘာ့ေၾကာင့္ျဖစ္ရတာလဲဆိုတာကို အခုခ်ိန္ထိ လူေတြနားမလည္ႏုိင္ၾကေသးပါဘူး။ ဒီလိုမ်ိဳးဘာ့ေၾကာင့္ျဖစ္ရတာလဲဆိုတဲ့အေၾကာင္းရင္းကို နားမလည္ျခင္းက ေသြးတိုးေရာဂါကို အျမစ္ျပတ္ေပ်ာက္ကင္းေစေသာ ေရာဂါမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ပံုမွန္ျဖစ္ေနေအာင္ ထိန္းထားလို႔ပဲရတဲ့ ေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္ေနေစပါတယ္။ က်န္တဲ့ ေသြးတိုးေရာဂါရွင္ ၅ရာခိုင္ႏႈန္းကေတာ့ Secondary Hypertension လို႔ေခၚတဲ့ ႏွလံုး၊ ေက်ာက္ကပ္၊ ေဟာ္မုန္း တစ္မ်ိဳးမ်ိဳး မူမမွန္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာပါ။ Primary Hypertension နဲ႔ကြာတဲ့အခ်က္ကေတာ့ အဲလိုမူမမွန္တဲ့ ႏွလံုး၊ ေက်ာက္ကပ္၊ ေဟာ္မုန္းေရာဂါေတြကို ပံုမွန္ျပန္ျဖစ္ေအာင္ ကုသႏိုင္ျပီဆိုရင္ ေသြးတိုးေရာဂါပါ ေပ်ာက္သြားတာျဖစ္ပါတယ္။

ေသြးတိုးရင္ ဘာလကၡဏာေတြျပမလဲ။
ေသြးတိုးေရာဂါဟာ လကၡဏာမည္မည္ရရ မျပတတ္ပါဘူး။ ဒီလိုလကၡဏာမည္မည္ရရ မျပတတ္ျခင္းကိုက ေသြးတိုးေရာဂါကို ေၾကာက္ဖို႔ေကာင္းေစပါတယ္။ ညတုန္းကအိပ္တာအေကာင္းပဲ မနက္က်ေတာ့ ေလျဖတ္ျပီးေသေနျပီ၊ ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာျပတ္သြားျပီ အစရွိတာေတြဟာ ေသြးတိုးေရာဂါရဲ႕ အသံတိတ္လူသတ္တတ္တဲ့ပံုစံကိုျပေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ ေခါင္းမူးျခင္း၊ နားထဲကေလထြက္ျခင္း၊ မူးခနဲ မိုက္ခနဲ ျဖစ္သြားျခင္းတို႔ေတြက ေသြးတိုးေနရင္ျပတတ္တဲ့လကၡဏာေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လူတိုင္းမွာျဖစ္မေနတတ္ပါဘူး။ တခ်ိဳ႕ေတြဆိုရင္ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ ၂၀၀နားနီးေနတဲ့အခ်ိန္မွာေတာင္ ေခါင္းမူး ေခါင္းကိုက္ ဘာလကၡဏာမွမျပဘဲ ရွိေနတတ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကို ပံုမွန္ခ်ိန္ေပးျခင္းကသာလွ်င္ ေသြးတိုးေရာဂါရွိမရွိကို အေကာင္းဆံုးသိရွိႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။

ေသြးတိုးေရာဂါကုသျခင္း။
ကုသတယ္ဆိုတာထက္စာရင္ Management(စီမံခန္႔ခြဲျခင္း) ဆိုတဲ့စကားလံုးသံုးရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေသြးတိုးေရာဂါကိုကုသတဲ့အခါမွာ Life style modification(လူေနစားေသာက္မႈဓေလ့မ်ား ေျပာင္းလဲျခင္း) နဲ႔ Medication (ေဆး၀ါးမ်ားျဖင့္ကုသျခင္း) ႏွစ္မ်ိဳးလံုးနဲ႔ ကုသရပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကလူအမ်ားစု ေသြးတိုးေရာဂါကိုကုသရာမွာ ေဆး၀ါးမ်ားကို အားကိုးတာမ်ားျပီး ေနထိုင္စားေသာက္မႈပံုစံကိုေတာ့ ေျပာင္းလဲမႈမရွိျခင္းက ေသြးတိုးေရာဂါကို မသက္သာပဲရွိေစပါတယ္။

ေနထိုင္မႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္း။
အဆီေလွ်ာ့စားပါ။ ေဆးလိပ္၊ အရက္ ျဖတ္ပါ။ အငန္ေလွ်ာ့ပါ (အငန္ဆိုရင္ အမ်ားစုေျပးျမင္မိၾကတာက ငံျပာရည္နဲ႔ ဆားပဲျဖစ္ပါတယ္။ ငံျပာရည္နဲ႔ ဆားအျပင္ ေန႔စဥ္စားသံုးေနၾကတဲ့ ငါးပိ၊ ငါးေျခာက္၊ အျခား ဆားသိပ္ထားတဲ့အရာမ်ား၊ အခ်ိဳမႈန္႔၊ ပြေအာင္ ဖြထားေသာ အစားအစာမ်ား ဥပမာ အီၾကာေကြးပြပြၾကီးမ်ား၊ ကိတ္မုန္႔ပြပြၾကီးမ်ားကပါ ေသြးတိုးေစပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး ပဲျပဳတ္ကို ပြေအာင္ဖြတဲ့အခါ ေဆာ္ဒါသံုးရပါတယ္၊ ဂ်ံဳေတြကိုပြေနေအာင္ ေဆာ္ဒါသံုးရပါတယ္။ အဲဒီေဆာ္ဒါေတြကလည္း ေသြးတိုးေစပါတယ္)။ ၀ေနရင္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေလွ်ာ့ပါ။ BMI ကို 25 ေက်ာ္မေနေအာင္ ထိန္းထားပါ (BMI ကေတာ့ ကိုယ့္ရဲ႕ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ Kg ကို အရပ္ metre ႏွစ္ထပ္ကိန္းနဲ႔ စားရတာျဖစ္ပါတယ္။ စားလို႔ရလာတဲ့ရလဒ္က ၁၈ကေန ၂၅ၾကားဆို ပံုမွန္ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၅ေက်ာ္ရင္ အ၀လြန္ေနပါျပီ)။ အသီးအရြက္နဲ႔ ငါးမ်ားမ်ားစားေပးပါ။ ေန႔စဥ္ေလ့က်င့္ခန္းပံုမွန္လုပ္ပါ။ လမ္းေလွ်ာက္ပါ။

ေဆး၀ါးမ်ားျဖင့္ ကုသျခင္း။
ေသြးတိုးေရာဂါဟာ ေလျဖတ္ျခင္းနဲ႔ ႏွလံုးေရာဂါကို အဓိကျဖစ္ေစပါတယ္။ ႏွစ္ခုလံုးက ေသေစႏိုင္ပါတယ္။ မေသဘူးဆိုရင္ေတာင္မွ ဒုကၡိတဘ၀နဲ႔ ေနသြားရႏိုင္ပါတယ္။ ေၾကာက္ဖို႔ေကာင္းသလို ကာကြယ္လို႔လည္းရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေသြးတိုးေရာဂါရွိတဲ့ လူအေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ေသြးတိုးေရာဂါကို ေၾကာက္စရာတစ္ခုအျဖစ္ မျမင္ႏုိင္ၾကဘူးျဖစ္ေနတယ္။ ေဆးေသာက္တဲ့အခါမွာလည္း ကိုယ့္စိတ္ထဲမွာ ေသြးတိုးေနတယ္လို႔ထင္တဲ့အခါမွသာ ေသာက္တာမ်ိဳးေတြလုပ္တတ္ၾကျပီး ပံုမွန္ေဆးကုသမႈခံယူဖို႔ စိတ္မ၀င္စားတတ္ၾကဘူး။ ဒါေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေလျဖတ္ျခင္းနဲ႔ ႏွလံုးၾကြက္သားပုပ္ျခင္းေၾကာင့္ ေသဆံုးရတဲ့သူေတြ၊ ဒုက​ၡိတျဖစ္ရတဲ့သူေတြ မ်ားျပားရျခင္းရဲ႕ အဓိကအေၾကာင္းရင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ ေသြးတိုးေရာဂါဟာ လံုး၀အျမစ္ျပတ္ေအာင္ ကုသလို႔ရတဲ့ေရာဂါတစ္မ်ိဳးမဟုတ္တာေၾကာင့္ ပံုမွန္ေဆးကုသမႈခံယူျပီး ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကို ထိန္းထားဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ ေန႔စဥ္ပံုမွန္ ေဆးေသာက္သံုးျပီး ေသြးေပါင္ခ်ိန္ ထိန္းထားဖို႔လိုပါတယ္။ အသစ္အသစ္ထြက္ရွိလာတဲ့ ေသြးတိုးက်ေဆးေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိေပမယ့္လည္း ေသြးက်ေဆးအေနနဲ႔ အဓိကအားျဖင့္ေတာ့ ေလးမ်ိဳးရွိပါတယ္။ Angiotensin Converting Enzyme Inhibitor (ဥပမာ Enalapril, Ramipril)၊ Adrenergic receptor blockers (ဥပမာ Atenolol, Doxazosin, Carvedilol)၊ Calcium Channel Blockers (ဥပမာ Amlodipine, Nifedipine)၊ Diuretics (ဥပမာ Furosemide, Hydroxychlorothiazide, Spironolactone) တို႔ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ Vasodilators, ARB အစရွိတဲ့ ေဆးအမ်ိဳးအစားေတြလည္းရွိပါေသးတယ္။ အသက္အရြယ္၊ ေသြးတိုးေရာဂါအေျခအေန၊ အျခားတြဲျဖစ္ေနတဲ့ေရာဂါ အစရွိတဲ့အခ်က္အလက္ေတြေပၚမူတည္ျပီး ေဆး၀ါးေရြးခ်ယ္ရတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ေဆး၀ါးနဲ႔ကုထံုးေတြကို ခံယူေတာ့မယ္ဆိုရင္ေတာ့ မိမိဘာသာ စိတ္ၾကိဳက္ေဆးေလွ်ာက္ေသာက္တာထက္စာရင္ ကၽြမ္းက်င္တဲ့က်န္းမာေရးပညာရွင္နဲ႔ တိုင္ပင္ျပီးမွ ေသာက္သံုးတာက အႏၱရာယ္ကင္းျပီး အေကာင္းဆံုးျဖစ္ႏုိင္ပါလိမ့္မယ္။

Thursday, 4 April 2013

ဆရာ၀န္ဘ၀ တစ္ခါေလာက္ေတာ့ ၀င္ခံစားၾကည့္ေစခ်င္ပါသည္။

ကၽြန္ေတာ္ေဖ့ဘြတ္စသံုးခါစက ေဖ့ဘြတ္မွာ ဆရာ၀န္ေတြ ေဆးရံုေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ မေကာင္းေျပာတဲ့အခါက်ရင္ ဆတ္ဆတ္ခါေအာင္နာတတ္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဘာလုပ္ေနရတယ္ဆိုတာမ်ိဳးေတာ့မသိဘဲ အျမဲတမ္းဆရာ၀န္ေတြကိုမွ မ်က္လံုးေဒါက္ေထာက္ၾကည့္ေနၾကပါလားဆိုျပီး နာက်ည္းခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ္တမ္းစဥ္းစားၾကည့္ေတာ့ ဆရာ၀န္ေတြနဲ႔ နီးစပ္တဲ့အသိုင္းအ၀ို္င္းကလြဲလို႔ အျပင္လူေတြအေနနဲ႔က ဆရာ၀န္ေတြရဲ႕ ဘ၀ကိုခံစားေပးၾကည့္လို႔မွမရႏိုင္တဲ့အျပင္ ဘယ္လိုဆိုတာလည္း တိတိက်က်မွ မျပင္ႏိုင္တာပဲေလ။ ဒီေတာ့ အျပင္လူေတြအေနနဲ႔က အေပၚယံအျမင္ေတြနဲ႔ပဲ၊ ၾကားရတဲ့ သတင္းေတြနဲ႔ပဲ ဆရာ၀န္ေတြအေပၚအကဲျဖတ္ၾကရေတာ့တာေပါ့။ တကယ္ဆို ဆရာ၀န္ေတြရဲ႕ဘ၀ကို ဆရာ၀န္ေတြကိုယ္တိုင္က လူေတြနားလည္လာေအာင္ ရွင္းျပ ေျပာျပမွ သူ႔ဘက္ကိုယ့္ဘက္ အျမင္ေတြဆိုတာ ရွိလာႏိုင္မွာေပါ့။

ကၽြန္ေတာ္အလုပ္သင္ဆရာ၀န္ျဖစ္ေတာ့ ပထမဆံုးစဆင္းရတာက သားဖြားမီးယပ္ဌာနမွာပါ။ မွတ္မွတ္ရရ စဆင္းျပီး ၆ရက္အၾကာ ညဘက္ ၁၁နာရီခြဲအခ်ိန္ေလာက္မွာ ေဆးရံုကို ကိုယ္၀န္ပ်က္က်တဲ့ (Miscarriage) လူနာတစ္ေယာက္ေရာက္လာတယ္။ စကားစပ္မိလို႔ Miscarriage နဲ႔ Abortion ဘာကြာလဲဆုိတာေလးေျပာပါရေစ။ Miscarriage ဆိုတာက ေဘးပေယာဂမပါဘဲ သူ႔အလိုလို ပ်က္က်သြားတဲ့ကိုယ္၀န္ကို ေခၚတာပါ။ Abortion ဆိုတာကေတာ့ တစ္နည္းနည္းနဲ႔ ဖ်က္ခ်ထားတဲ့ကိုယ္၀န္ပါ။ အဲဒီလူနာေရာက္လာတာက ေသြးဆင္းမရပ္လို႔ပါ။ ေသြးတအားဆင္းေနေတာ့ တစ္ကိုယ္လံုးျဖဴဆုတ္ေနတဲ့လူနာဟာ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ အေပၚေသြး ၆၀ ေလာက္ပဲရွိေတာ့တယ္။ စမ္းသပ္ျပီးတာနဲ႔ အိုဂ်ီအမက ခ်က္ျခင္းအေရးေပၚသားအိမ္ျခစ္ပါေရာ။ သားအိမ္ျခစ္ျပီးေတာ့ အသက္အႏၱရာယ္ရွိေနေသးတဲ့ ေသြးေပါင္ခ်ိန္က်ေနတဲ့လူနာကို ေစာင့္ၾကည့္ေပးဖို႔က ကၽြန္ေတာ့္တာ၀န္ျဖစ္လာပါတယ္။ ၁၅မိနစ္တစ္ခါ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ျပီး သိပ္က်ေနတာမ်ိဳးဆို အေပၚကိုဖုန္းဆက္ေျပာ၊ ညႊန္ၾကားတာလုပ္ေပးနဲ႔ ည ၁၂နာရီေက်ာ္ေလာက္က ၁၅မိနစ္တစ္ခါခ်ိန္ေပးတဲ့ေသြးေပါင္ဟာ မနက္ ၈နာရီေက်ာ္တဲ့အခ်ိန္ထိ တစ္ခါမွမပ်က္ခဲ့ဘူး။ လုပ္ခဲ့ရတာက အဓိကမဟုတ္ပါဘူး။ လူနာအသက္အႏၱရာယ္ေက်ာ္လႊားႏိုင္သြားျပီး ေနာက္တစ္ရက္ကၽြန္ေတာ္ဂ်ဴတီျပန္၀င္တဲ့အခ်ိန္မွာ အဲဒီလူနာက ကၽြန္ေတာ့္ကို ဘီစကြတ္မုန္႔ေလးတစ္ထုပ္ လက္ေဆာင္ေပးတယ္။ အဖိုးေတာ့မတန္လွပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီလက္ေဆာင္ဟာ သန္႔ရွင္းတဲ့ မြန္ျမတ္တဲ့ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕အလုပ္အတြက္ သူ႔ဘက္ကအသိအမွတ္ျပဳျခင္းလို႔ ကၽြန္ေတာ္သေဘာထားတယ္။ ပထမဆံုးလက္ေဆာင္မို႔ ၾကည့္စမ္း ငါ့ကို လူနာလက္ေဆာင္ေပးတယ္ကြလို႔ လိုက္ၾကြားခဲ့တာ ေဆးရံုတစ္ခုလံုးကုန္ေရာ။ ဖုန္းအသစ္ရတာနဲ႔လည္းမတူ၊ စာေမးပြဲေအာင္တာမ်ိဳးနဲ႔လည္းမတူ ေျမာက္ၾကြ ေျမာက္ၾကြျဖစ္ေနတာ တစ္ပတ္ေလာက္ကိုရွိသြားတယ္။ လူနာကို အသက္ရွင္ေအာင္ကူညီေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္ေတြအတြက္ ရေကာင္းပါေစလို႔ သေဘာမထားတတ္ၾကပါဘူး။ အစိုးရေဆးရံုရဲ႕ထံုးစံအတိုင္း ႏြမ္းပါးသူေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ ရဖို႔လည္းမရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဆရာ၀န္ေတြဘက္ကေတာ့ လူနာကို ဆင္းရဲတာ၊ ခ်မ္းသာတာ တကယ္မခြဲတတ္ၾကတာ အမွန္ပါ။ အစိုးရေဆးရံုမွာ ဆင္းရဲတဲ့သူေတြအေအာ္ခံရတယ္ဆိုရင္ ခ်မ္းသာတဲ့လူလည္း အေအာ္ခံရတာက မလြတ္ပါဘူး။ လူနာတစ္ေယာက္ ဆင္းရဲျခင္း ခ်မ္းသာျခင္းဆိုတာ အစိုးရေဆးရံုက ဆရာ၀န္ေတြအတြက္ေတာ့ အသံုး၀င္လွတဲ့ သတ္မွတ္ခ်က္မဟုတ္ပါဘူး။

အမွန္ေတာ့ အစိုးရေဆးရံုေတြမွာ ေဆးမရွိ၊ ပစၥည္းကိရိယာမရွိျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ မေသသင့္ဘဲ ေသဆံုးရသူေတြအတြက္ စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ျဖစ္ရတဲ့သူေတြထဲမွာ ပထမဆံုးကေတာ့ ဆရာ၀န္ေတြပါ။ ေဆးပညာဌာနမွာ ကၽြန္ေတာ္ဂ်ဴတီက်တဲ့အခ်ိန္မွာ ေဆးရံုတက္ေနတာ ႏွစ္လေလာက္ရွိေနျပီျဖစ္တဲ့ အေဒၚၾကီးတစ္ေယာက္နဲ႔ေတြ႔ခဲ့ရတယ္။ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္ဆီးမႈျဖစ္ေနတာကို ေက်ာက္ကပ္အစားထိုးဖို႔လည္း မတတ္ႏိုင္၊ ေသြးစစ္တဲ့ကုထံုး (Dialysis therapy) ကိုလည္း မတတ္ႏိုင္ျဖစ္ေနေတာ့ ေရေတြျပည့္က်ပ္ေနတဲ့ေဖာသြပ္သြပ္ ခႏၶာကိုယ္ၾကီးနဲ႔ အသက္ကုိ ၾကိဳးစားပမ္းစားရွဴေနရတဲ့ ေသဖို႔ေစာင့္ေနရတဲ့ အေဒၚၾကီးပါ။ သူ႔ကိုျမင္တိုင္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ ညံ့ဖ်င္းလွတဲ့ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈစနစ္ကိုပဲ အျပစ္တင္မိတယ္။ ညဘက္အေမာေဖာက္ေဖာက္ေနတဲ့ အသံကိုၾကားရင္ စိတ္ထဲမွာ လိုက္ေမာေနမိတယ္။ အားေပးရံုကလြဲလို႔ ဘာမွမတတ္ႏိုင္ေတာ့တဲ့အေျခအေနမွာ မခ်ိမဆန္႔ခံစားေနရတဲ့ ေသခါနီးလူနာတစ္ေယာက္ကို မခ်ိတင္ကဲၾကည့္ေနရတဲ့ ဆရာ၀န္ေတြရဲ႕ဘ၀ကို ျမင္မိမယ္ဆိုရင္ ေဆးရံုမွာ ဆရာ၀န္ေတြဘာမွ မလုပ္ေပးဘူးဆိုတဲ့စကားကိုေျပာဖို႔ ျပန္စဥ္းစားၾကလိမ့္မယ္ထင္ပါတယ္။

အစိုးရေဆးရံုေတြဟာ ပိုက္ဆံေတာင္းဖို႔ကလြဲရင္ တျခားဘာမွမလုပ္ေပးဘူး ေဆး၀ယ္ခိုင္းလိုက္ ေအာ္ေငါက္လိုက္ပဲလုပ္ေနတာလို႔ စြပ္စြဲသံေတြၾကားဖူးၾကမွာပါ။ ေဆးရံုမွာ ေအာ္တာေငါက္တာေတြရွိပါတယ္။ မျငင္းပါဘူး။ ေဆး၀ယ္ခုိင္းရတာလည္း မွန္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေဆးရံုတက္ရင္ ေဆး၀ယ္ခိုင္းမွာစိုးလို႔ဆိုျပီး ေဆးရံုအျပင္နားမွာ ပါလာတဲ့ လက္၀တ္လက္စားေတြခၽြတ္ျပီး သိမ္းဆည္းျပီးမွ ေဆးရံု၀င္တဲ့သူေတြကို တစ္ခါေလာက္ေတြ႔ၾကံဳမိရင္ ဆရာ၀န္ေတြဘာလို႔ တတ္ႏိုင္လား မတတ္ႏိုင္လားမသိ ေဆး၀ယ္ခိုင္းရတာလဲဆိုတာကို နားလည္ေပးႏိုင္မယ္ထင္တယ္။ သေဘာထား အဆိုးၾကီးေတြပဲ မဟုတ္ေပမယ့္လည္း ၂၄နာရီဂ်ဴတီဆင္းရတဲ့အခါ၊ လူနာေတြအမ်ားၾကီးနဲ႔ဆက္ဆံရလို႔ ပင္ပန္းလာတဲ့အခါမ်ိဳးမွာ ေအာ္ေငါက္တာေတြ၊ ေလသံမာတာမ်ိဳးေတြရွိလာႏိုင္တာပါပဲ။ လူနာေတြကို ေအာ္ေငါက္တာ အမွန္လို႔မဆိုလိုပါဘူး။ အျမဲတမ္းမဟုတ္ေတာင္ တစ္ခါတေလေလာက္ပဲျဖစ္ျဖစ္ လူသားဆရာ၀န္ေတြရဲ႕ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္မႈကို သိေစခ်င္တဲ့သေဘာပါ။

ေဆးရံုတစ္ခုမွာ သနားစရာအေကာင္းဆံုးက အလုပ္သင္ဆရာ၀န္ေတြရဲ႕ဘ၀ပါ။ ကမာၻေပၚမွာ အ၀ီစိငရဲဟာ ေအာက္ဆံုးျဖစ္သလို ေဆးရံုမွာလည္း အလုပ္သင္ဆရာ၀န္ဟာ ေအာက္ဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ ေအာက္ဆံုးက်လဲဆိုရင္ Ward ထဲ၀င္လာတဲ့ ေခြးဟာ အလုပ္သင္ဆရာ၀န္ေမာင္းရင္ ပမာမခန္႔နဲ႔ ျပန္မထြက္ဘဲ တံခါးေစာင့္လာေမာင္းမွပဲ ထြက္ေျပးတယ္ဆိုတဲ့အထိ ေအာက္ဆံုးေရာက္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အဲဒီလို ဆူဆူပူပူနဲ႔ ပင္ပင္ပန္းပန္းလုပ္ရတဲ့ဘ၀ကိုပဲ မက္မက္ေမာေမာနဲ႔ ပီတိစားခ်င္ေနတဲ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကေတာ့ အလုပ္သင္ဆရာ၀န္ဘ၀ကိုပဲ ျပန္ျပန္တမ္းတမိေနျပန္တယ္။ ေအာ္ ခက္ပါရဲ႕ ပိုးဖလံမ်ိဳးက မီးမွမတိုးဘဲမေနႏိုင္တာပဲကိုး။

Wednesday, 6 March 2013

ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္သင့္ျခင္းႏွင့္ က်န္းမာေရးအက်ိဳးဆက္မ်ား


ေဆာင္းအကုန္ ေႏြအကူးသာရွိေနေသးေပမယ့္လည္း အခုတေလာ ရန္ကုန္ျမိဳ႕အပါအ၀င္ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲက ျမိဳ႕ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ေနမရ ထိုင္မရနဲ႔ အေတာ္ေလးကိုပူေနပါတယ္။ ပူေနရတဲ့ၾကားထဲ ေနေရာင္ျခည္ထဲက ျမန္မာႏို္င္ငံအေပၚက်ေရာက္တဲ့ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္စံႏႈန္း UV index ကလည္း အေတာ္မ်ားေနတဲ့အတြက္ ေနပူထဲအလုပ္လုပ္ေနရတဲ့ ေနေရာင္ဒဏ္ခံေနရတဲ့သူေတြအတြက္ စိုးရိမ္စရာျဖစ္ေနပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဆိုတဲ့စကားကို ၾကားဖူးေနၾကျဖစ္ေပမယ့္လည္း အမ်ားစုကေတာ့ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္အေၾကာင္းနဲ႔ ေကာင္းက်ိဳးဆိုးျပစ္ေတြကို အေသအခ်ာမသိၾကေသးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္သင့္ျခင္းႏွင့္ အက်ိဳးဆက္မ်ားကို တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။
  
ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္
ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ Ultraviolet ဆိုတာဟာ လိႈင္းအလ်ား 10 nm ကေန 400 nm ၾကားက ေရာင္ျခည္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ လူ႔မ်က္စိဟာ လႈိင္းအလ်ား 390 nm ကေန 700 nm ၾကားကိုပဲျမင္ရတဲ့အတြက္ လူ႔မ်က္စိနဲ႔ေတာ့ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ကိုမျမင္ရပါဘူး။ လူေတြမျမင္ရေပမယ့္ အင္းဆက္အခ်ိဳ႕နဲ႔ ငွက္မ်ားကေတာ့ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ကို ျမင္ႏိုင္ၾကပါတယ္။ အေစာကဆိုခဲ့တဲ့အတိုင္း လႈိင္းအလ်ား 10nm ကေန 400nm ၾကားေတြကို ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ (Ultraviolet ray) လို႔ အကုန္စုေပါင္းေခၚဆိုၾကေပမယ့္ လႈိင္းအလ်ားေတြအေပၚမူတည္ကာ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ကို Ultraviolet, Ultraviolet A, Ultraviolet B, Ultraviolet C, Near Ultraviolet, Middle Ultraviolet, Far Ultraviolet, Extreme Ultraviolet, Vacuum Ultraviolet ဆိုျပီး အမ်ိဳးအစားထပ္ခြဲထားပါေသးတယ္။ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္မ်ားဟာ ေနေရာင္မွာအဓိကအမ်ားအျပားပါ၀င္ေနေပမယ့္ ကမာၻ႔မ်က္ႏွာျပင္အထက္ ကီလိုမီတာ ၂၀ေက်ာ္ေလာက္မွာကတည္းက အိုဇုန္းလႊာ(Ozone Layer) ရဲ႕ စစ္ထုတ္ေပးလိုက္မႈေၾကာင့္ ေနေရာင္ျခည္မွာပါ၀င္တဲ့ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ရဲ႕ စုစုေပါင္း ၃ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္သာ လူသားေတြအေပၚမွာသက္ေရာက္မႈရွိပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း ကမာၻၾကီးပူေႏြးလာမႈေၾကာင့္ အိုဇုန္းလႊာပါးလႊာမႈေတြျဖစ္ေပၚလာခဲ့တဲ့ေနာက္မွာေတာ့ ကမာၻၾကီးေပၚကို ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္သက္ေရာက္မႈေတြပိုမိုမ်ားျပားလာပါတယ္။ အက်ိဳးဆက္အေနနဲ႔ကေတာ့ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္သင့္မႈေၾကာင့္ က်န္းမာေရးျပႆနာအမ်ားအျပားျဖစ္ပြားလာရပါတယ္။

ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္၏ ေကာင္းက်ိဳးမ်ား
ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္အမ်ားအျပားသင့္ျခင္းဟာ က်န္းမာေရးဆိုးက်ိဳးမ်ားကိုျဖစ္ေပၚေစေပမယ့္ သင့္တင့္တဲ့ပမာဏရွိတဲ့ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ကေတာ့ က်န္းမာေရးအရေကာင္းက်ိဳးေတြရွိပါတယ္။

ဗိုက္တာမင္ဒီဓါတ္ - ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဟာ အရိုးအဆစ္ေတြသန္မာဖို႔ ဖြံ႔ျဖိဳးဖို႔လိုအပ္တဲ့ ဗိုက္တာမင္ဒီဓါတ္ကို ခႏၶာကုိယ္ကဖြဲ႔စည္းတဲ့အခါမွာ အကူအညီေပးပါတယ္။ ဗိုင္တာမင္ဒီဓါတ္ျဖစ္ေပၚဖို႔အတြက္ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဟာ မရွိမျဖစ္လိုအပ္ပါတယ္။

အေရျပားေရာဂါမ်ားကိုကုသျခင္း - ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဟာ Vitiligo(ခရုသင္း) နဲ႔ Psoriasis (ယားယံျပီးအေရျပားမ်ား အေၾကးခြံကဲ့သို႔ ကြာက်တတ္ေသာေရာဂါ) ေတြကိုကုသတဲ့ေနရာမွာ အသံုးျပဳႏုိင္ပါတယ္။

စိတ္ကူးစိတ္သန္းကိုေကာင္းေစျခင္း - ေလ့လာမႈေတြအရေတာ့ ေနေရာင္ဟာ ဦးေႏွာက္မွာရွိတဲ့ အက်ိတ္တစ္မ်ိဳးကို လံွဳ႕ေဆာ္ျပီး Tryptamines ဆိုတဲ့ေဟာ္မုန္းဓါတ္တစ္မ်ိဳးကိုထြက္ရွိေစတဲ့အတြက္ စိတ္ကူးစိတ္သန္းေတြေကာင္းေစတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

ပိုးေသေစျခင္း - ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဟာ ဗိုင္းရပ္စ္နဲ႔ ဘက္တီးရီးယားလိုမ်ိဳး ပိုးမႊားေတြရဲ႕ DNAကိုဖ်က္ဆီးျပီး ေသေစႏိုင္တဲ့အတြက္ ပိုးသတ္တဲ့ေနရာေတြမွာအသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။

ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္၏ ဆိုးက်ိဳးမ်ား
အေရျပားကင္ဆာ
-  ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဟာ အေရျပားကင္ဆာျဖစ္ပြားရျခင္းရဲ႕ အဓိကအေၾကာင္းရင္းျဖစ္ပါတယ္။ အေရျပားကင္ဆာျဖစ္ပြားရျခင္းစုစုေပါင္းရဲ႕ ၉၀ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ဟာ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္သင့္ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဟာ ေနေလာင္ျခင္းမျဖစ္ေပၚေစဘဲ အေရျပားရဲ႕ DNA ကိုပ်က္ဆီးေစႏိုင္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ကၽြႏု္ပ္တို႔ေန႔စဥ္ထိေတြ႔ေနရတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္မွာရွိတဲ့ အားအေကာင္းဆံုးကင္ဆာျဖစ္ပြားေစႏိုင္တဲ့ အရာျဖစ္ပါတယ္။ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္သင့္ျခင္းဟာ အဓိကအေရျပားကင္ဆာေတြျဖစ္တဲ့ Basal cell carcinoma, Squamous cell carcinoma နဲ႔ melanoma သံုးမ်ိဳးစလံုးကိုျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ပါတယ္။

ေနေလာင္ျခင္း - ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဟာ အေရျပားဆဲလ္ေတြကိုပ်က္ဆီးေစႏိုင္တဲ့အတြက္ ေနေလာင္ဒဏ္ရာေတြျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ေနေလာင္ျပီးပ်က္ဆီးသြားတဲ့ အေရျပားေနရာကို ျပန္လည္အစားထိုးဖုိ႔အတြက္ ေသြးလည္ပတ္မႈမ်ားမ်ား အေရျပားေနရာကိုသြားရတဲ့အတြက္ ေနေလာင္တဲ့အခ်ိန္မွာ အေရျပားေတြဟာ နီရဲေနတာျဖစ္ပါတယ္။

ကိုယ္ခံအားကိုက်ဆင္းေစျခင္း - ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္နဲ႔အလြန္အမင္းထိေတြ႔ရျခင္းဟာ ကိုယ္ခံအားကိုက်ေစႏိုင္ပါတယ္။ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဟာ ေနေလာင္ျခင္းကိုျဖစ္ပြားေစႏိုင္ျပီး အဲလိုေနေလာင္ျခင္းဟာ ေသြးျဖဴဥေတြရဲ႕ေရာဂါတိုက္ခိုက္ႏိုင္စြမ္းကိုက်ဆင္းေစတဲ့အတြက္ ကိုယ္ခံအားက်ဆင္းတာျဖစ္ပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ကိုယ္ခံအားစနစ္ဟာ ေရာဂါျဖစ္ပြားေစတဲ့ဗိုင္းရပ္စ္၊ ဘက္တီးရီးယားေတြရဲ႕ရန္ကိုကာကြယ္ထားရတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ကိုယ္ခံအားစနစ္က်ဆင္းလာတဲ့အခါမွာ ေရာဂါမ်ိဳးစံု၀င္ေရာက္လာႏိုင္ပါတယ္။

မ်က္လံုးထိခိုက္ျခင္း - ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္နဲ႔ အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာထိေတြ႔တဲ့အခါမွာ မ်က္လံုးရဲ႕တစ္ရွဴးမ်ားကိုပ်က္ဆီးေစႏိုင္ျပီး မ်က္နက္စံ၊ မ်က္စိမွန္ဘီလူး၊ ျမင္လႊာ အစရွိတာေတြကိုထိခိုက္ႏိုင္ပါတယ္။

အေရျပားအိုမင္းရင့္ေရာ္မႈျမန္ေစျခင္း - ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဟာ အေရျပားအလႊာမွာရွိတဲ့ Collagen ဓါတ္ကိုပ်က္ဆီးေစႏိုင္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အေရျပားအိုမင္းရင့္ေရာ္မႈေတြျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ပါတယ္။ အေရးအေၾကာင္းမ်ား၊ အစက္အေပ်ာက္မ်ားႏွင့္ အေရျပားေလ်ာ့တိေလ်ာ့ရဲျဖစ္မႈေတြဟာ အေရျပားအိုမင္းရင့္ေရာ္ျခင္းရဲ႕ လကၡဏာေတြျဖစ္ျပီး ကာလၾကာရွည္ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္သင့္တဲ့သူေတြမွာ ဒီလိုလကၡဏာေတြေတြ႔ျမင္ရတတ္ပါတယ္။

ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္စံႏႈန္း (UV index)
ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ ကမာၻ႔မ်က္ႏွာျပင္မေရာက္ရွိခင္မွာပဲ အိုဇုန္းအလႊာက ေနေရာင္ထဲက ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဓါတ္ကိုစစ္ထုတ္လိုက္ပါတယ္။ အိုဇုန္းအလႊာရွိေနျခင္းေၾကာင့္သာ ကမာၻေပၚမွာသက္ရွိမ်ားရွင္သန္ေနထိုင္ႏိုင္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ကမာၻၾကီးပူေႏြးလာတဲ့အခါမွာေတာ့ အိုဇုန္းအလႊာပါးလႊာလာျပီး ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္အမ်ားအျပားပဲ ကမာၻေျမေပၚကိုသက္ေရာက္လာပါတယ္။ ကမာၻေျမေပၚကိုသက္ေရာက္တဲ့ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ကိုေဖာ္ျပတဲ့အခါမွာ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္စံႏႈန္း(UV index) နဲ႔ေဖာ္ျပေလ့ရွိပါတယ္။ အိုဇုန္းလႊာရဲ႕ အထူဟာ ရာသီဥတု၊ အခ်ိန္ကာလ၊ ေနရာအေနအထားေပၚလိုက္ျပီးကြဲျပားတဲ့အတြက္ ကမာၻ႔ေနရာအသီးသီးကို က်ေရာက္တဲ့ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္စံႏႈန္းဟာလည္း ေနရာတစ္ခုနဲ႔တစ္ခုမတူတတ္ပါဘူး။ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္စံႏႈန္းကိုေဖာ္ျပတဲ့ေနရာမွာ ေရာင္ျခည္က်ေရာက္တဲ့ပမာဏအေပၚမူတည္ျပီး အေရာင္(၅)မ်ိဳးနဲ႔ ခြဲျခားပါတယ္။ အဲဒီအေရာင္ေတြကေတာ့ Green (UV index 0-2), Yellow (UV index 3-5), Orange (UV index 6-7), Red (UV index 8-10), Violet (UV index 11+) တို႔ျဖစ္ပါတယ္။ UV index မ်ားေလေလ က်န္းမာေရးဆိုးက်ိဳးမ်ားေလေလ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက ျမိဳ႕အေတာ္မ်ားမ်ားကိုက်ေရာက္တဲ့ UV Index ကေတာ့ Red နဲ႔ Violet (8-11) ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ က်န္းမာေရးအေပၚအေတာ္ၾကီးကို ဆိုးက်ိဳးရွိေနႏိုင္တဲ့အေနအထားျဖစ္ပါတယ္။

ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ ကာကြယ္ေရး
ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္အႏၱရာယ္က ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ ျဖစ္ႏိုင္သမွ် မနက္ ၁၀နာရီကေန ညေန ၄နာရီိၾကားမွာ အျပင္ထြက္တာကိုေရွာင္ပါ။ အျပင္ထြက္ရမယ္ဆိုရင္လည္း ေနေရာင္ထဲမွာအၾကာၾကီးေနတာမ်ိဳးကိုေရွာင္ျပီး အရိပ္ထဲမွာေနပါ။ ေနကာမ်က္မွန္တပ္ပါ။ ေနေရာင္ခံကရင္မ္လိမ္းပါ(ေနေရာင္ခံခရင္မ္အစား သနပ္ခါးထူထူလိမ္းတာမ်ိဳးလည္း လုပ္ေပးႏုိင္ပါတယ္)။ ေနပူထဲသြားတဲ့အခါမွာ အကၤ်ီလက္ရွည္၊ ေဘာင္းဘီရွည္၀တ္ပါ။ ဦးထုပ္ေဆာင္းပါ။ ခႏၶာကိုယ္အစိတ္အပိုင္းေတြကို တတ္ႏိုင္သမွ် ေနေရာင္မခံရေအာင္ဖံုးပါ။ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္သင့္ျခင္းဟာ စုပံုလာတတ္တဲ့သေဘာရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္သင့္ျခင္းကို ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ ေနာက္က်ေနတယ္ဆိုတာ မရွိပါဘူး။ အခုအခ်ိန္မွာစတင္ကာကြယ္ျခင္းဟာ အေကာင္းဆံုးအခ်ိန္ပါပဲ။

Tuesday, 5 March 2013

အစားအေသာက္ထဲက အႏၱရာယ္


လူတစ္ေယာက္၏ ဘဝအ တြက္အေရးအၾကီးဆံုးသည္ က်န္း မာစြာေနထိုင္ႏိုင္ဖို႔ ျဖစ္ပါသည္။ လူတစ္ေယာက္သည္ ေငြေၾကးခ်မ္း သာေနပါလွ်က္ႏွင့္ မက်န္းမာဘူး ဆိုပါက ထိုသူအတြက္ေလာကၾကီး တစ္ခုလံုးသည္ သာယာဖြယ္မ ေကာင္းႏိုင္ေတာ့ပါ။ ထို႔ေၾကာင့္ က်န္းမာျခင္းသည္ လာဘ္ၾကီးတစ္ ပါး အာေရာဂ်ံပရမံလာဘံဟု ဆိုခဲ့ ျခင္းျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ က်န္းမာစြာ ေနထိုင္ႏိုင္ရန္အတြက္ အျခား အေၾကာင္းအရာမ်ားရွိေနေသးေသာ္ လည္း သန္႔ရွင္းလတ္ဆတ္ေသာ အစားအေသာက္မ်ား စားသံုးရ ျခင္းသည္ က်န္းမာစြာေနထုိင္ ႏိုင္ဖို႔အတြက္ အဓိကအေၾကာင္းရင္း တစ္ရပ္ျဖစ္သည္ဆိုတာကိုေတာ့ မည္သူမွမျငင္းႏိုင္ပါ။

အစားအေသာက္မ်ားသည္ လူတစ္ေယာက္၏ က်န္းမာေရး အတြက္ ေကာင္းက်ိဳးမ်ားကိုေပး စြမ္းႏိုင္သည္ဆိုေသာ္လည္း အစား အေသာက္ေၾကာင့္ သည္ပင္လွ်င္ က်န္းမာေရးကို ဆိုးရြားစြာ ထိခိုက္ႏိုင္ေခ်လည္းရွိပါသည္။ အ ေၾကာင္းရင္းကေတာ့ ကၽြႏု္ပ္တို႔ ေန႔စဥ္စားသံုးေနေသာ အစားအ ေသာက္မ်ားထဲတြင္ က်န္းမာေရးကို ဆိုးရြားစြာ ထိခိုက္ေစႏိုင္ေသာ ဓါတု ပစၥည္း အမ်ားအျပားပင္ ပါဝင္ လ်က္ရွိျပီး ထိုသို႔ ပါဝင္ေနမွဳကို စားသံုးသူအမ်ားစုက သတိမမူမိ ေသးေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။
ယခုႏွစ္မ်ားအတြင္း ျမန္မာ ႏိုင္ငံ၌ အစားအေသာက္မ်ားထဲတြင္ အႏၱရာယ္ရွိေသာ ဆိုးေဆးမ်ား အ သံုးျပဳျခင္း၊ အႏၱရာယ္ရွိေသာ ဓါတု ပစၥည္းမ်ားအသံုးျပဳျခင္းတို႔မ်ားစြာ ျမင့္တက္လာလွ်က္ ရွိသည္။ ထိုသို႔ ျမင့္တက္လာမွဳမ်ားထဲတြင္ ျမန္မာ တို႔၏ ရိုးရာအစားအေသာက္မ်ား ျဖစ္သည့္ လက္ဘက္ကို အဝတ္ အထည္ဆိုးေဆးမ်ားအသံုးျပဳျခင္း၊ ငပိကို ဓါတ္ေျမၾသဇာမ်ားႏွင့္ ေရာ ေႏွာျခင္းတို႔သည္စားသံုးသူ ျပည္သူ လူထုကို တုန္လွဳပ္သြားေစေသာ ဓာတု ပစၥည္းအသံုးျပဳသည့္ အျဖစ္အပ်က္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။ ထို႔ျပင္ အီၾကာေကြးပြေအာင္ ဓါတ္ေျမၾသဇာမ်ားမွာသံုးတဲ့ မိုးနီးယားထည့္သြင္းျခင္း၊ ပဲျပဳတ္မ်ားတြင္ အ၀တ္ေလွ်ာ္ေဆာ္ဒါအသံုးျပဳျခင္း ႏွင့္ ပဲျပားမ်ားတြင္ ေဖာ္မလင္ထည့္သြင္းအသံုးျပဳျခင္းမ်ားထိေအာင္ စီးပြားေရးေလာဘသားမ်ား အတင့္ရဲေသာင္းက်န္းလာၾကပါသည္။

စားေသာက္ကုန္ ပစၥည္းမ်ားကို အေရာင္လွပလာရန္အတြက္ ဆိုး ေဆးအသံုးျပဳရေလ့ရွိျပီး ထိုသို႔ ဆိုးေဆးအသံုးျပဳရာတြင္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံအစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆးဝါး ကြပ္ကဲေရးဌာနမွခြင့္ျပဳထားသည့္ ဆိုးေဆးအမ်ိဳး ၂ဝ ကိုသာအသံုး ျပဳရပါသည္ သို႔ေသာ္လည္း ထို အစားအေသာက္ဆိုးေဆးမ်ားသည္ ေစ်းႏွဳန္းၾကီးျမင့္သည့္အျပင္ အ ေရာင္လွေအာင္လည္း အမ်ားအ ျပားအသံုးျပဳရသည့္ အတြက္ေၾကာင့္ စီးပြားေရးသမားမ်ားသည္ ေစ်းနည္း နည္းႏွင့္ အေရာင္လွလွထြက္သည့္ အဝတ္အထည္ဆိုးေဆးမ်ားကိုတြက္ ေျခကိုက္ေအာင္ အသံုးျပဳလာ ၾကသည္။
ထိုသို႔ ဆိုးေဆးမ်ားအသံုးျပဳ သည့္အခါတြင္  အစားအေသာက္ မ်ားသည္ အေရာင္အားျဖင့္ လွပ လာေသာ္လည္း က်န္းမာေရး အတြက္ကိုမူ အင္မတန္ၾကီးမားသည့္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားကို ရရွိေစႏိုင္ပါသည္။  ယခင္ကေတာ့ ဆိုးေဆးမ်ားကို အ သင့္စား အစားအေသာက္မ်ားတြင္ သာ အသံုးျပုခဲ့ၾကေသာ္လည္း ယခုအခါတြင္ေတာ့ လတ္ဆတ္ေသာ အသီးအႏွံမ်ားတြင္ပါ ထည့္သြင္း အသံုးျပဳလာၾကပါသည္။ က်န္းမာေရးအသိပညာရွိေသာ သူမ်ားသည္ အစားအေသာက္ စားသံုးရာတြင္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ညီညြတ္ေအာင္ဟုဆိုကာ အသီး အႏွံမ်ားကို ေရြးခ်ယ္စားသံုးလာၾက ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ထုိသို႔ က်န္းမာေရးႏွင့္ ညီညြတ္ပါသည္ ဆိုေသာ အသီးအႏွံမ်ားေတာင္ ဆိုးေဆးႏွင့္ မလြတ္ကင္းေတာ့ ေသာအခါ ျမန္မာျပည္သူမ်ားအဖို႔ က်န္းမာျခင္းဆိုသည့္ လာဘ္ၾကီး တစ္ပါးကို ဆုပ္ကိုင္မိဖို႔ခက္ခဲ လာပါေတာ့သည္။

 ထိုသို႔အစားအေသာက္မ်ားတြင္ ထည့္သြင္းအသံုးျပဳသည့္ ဆိုးေဆး မ်ား၊ ေရာေႏွာသည့္ ဓါဓုပစၥည္းမ်ားသည္ အခ်ိန္ခဏ ေလးအတြင္းမွာ က်န္းမာေရး ဆိုးက်ိဳးမ်ား ေပးႏိုင္သည့္အျပင္  အခ်ိန္ၾကာျမင့္လာသည့္ အခါတြင္ လည္း ကင္ဆာေရာဂါ အမ်ိဳးမ်ိဳးကို ျဖစ္ပြားႏိုင္ေစသည္။ ဆုိးေဆးမ်ားသည္ အဓိအားျဖင့္ေတာ့ ေက်ာက္ကပ္ႏွင့္ အသည္းကိုဆိုးဆိုးရြားရြားထိခိုက္ေစႏိုင္ပါသည္။ အသည္းႏွင့္ေက်ာက္ကပ္သည္ ခႏၶာကိုယ္၏ေရစစ္သဖြယ္ျဖစ္ျပီး ခႏၶာကိုယ္ထဲမွအညစ္အေၾကးမ်ားကို စြန္႔ထုတ္ေပးရသည့္အဓိကအဂၤါအစိတ္အပိုင္းမ်ားျဖစ္ေသာေၾကာင့္ စားသံုးလိုက္သည့္မသန္႔သည့္အရာမွန္သမွ်သည္ အသည္းႏွင့္ေက်ာက္ကပ္ကိုပ်က္စီးေစပါေတာ့သည္။ ဆိုးေဆးပါတဲ့အစားအစာမ်ားကို စားသံုးတဲ့အခါတြင္ ထိုဆိုးေဆးမ်ားသည္ အသည္းႏွင့္ေက်ာက္ကပ္တြင္စုပံုလာကာ ဆိုးရြားစြာပ်က္ဆီးေစႏိုင္ကာ ကင္ဆာေရာဂါအမ်ိဳးမ်ိဳးကိုလည္း ျဖစ္ပြားႏိုင္ေစပါသည္။ ဆိုးေဆးႏွင့္ ဓာတုပစၥည္းမ်ားသည္ အသည္းႏွင့္ေက်ာက္ကပ္အျပင္ အစာအိမ္ႏွင့္အူလမ္းေၾကာင္းကိုလည္း ဆိုးရြားစြာထိခိုက္ႏိုင္ေစပါသည္။ ရန္ကုန္ေဆးရံုၾကီး၊ ကင္ဆာဌာန၏ စာရင္းဇယားမ်ားအရေတာ့ လြန္ခဲ့သည့္ ၈ႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ပြားႏႈန္း ၂ဆေက်ာ္တက္လာတာကိုေတြ႔ျမင္ရပါသည္။ ထူးျခားခ်က္အေနျဖင့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ ကင္ဆာေရာဂါမ်ား၏ ႏွိပ္စက္မႈကို ပိုမိုခံစားရေလ့ရွိျပီး က်ား မ အခ်ိဳး ၂ဆေက်ာ္ကြာေနတတ္ပါသည္။

လူေနမႈပံုစံမ်ားေျပာင္းလဲလာမႈမ်ားကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ကင္ဆာျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းျမင့္တက္ေစရတဲ့အေၾကာင္းရင္းတစ္ရပ္ျဖစ္ပါသည္။ လႈပ္ရွားမႈနည္းပါးျခင္းအျပင္ ကိုရီးယားယဥ္ေက်းမႈလႊမ္းမိုးျခင္းေၾကာင့္ ကမ္ခ်ီႏွင့္ အကင္အမ်ိဳးမ်ိဳးစားသံုးလာမႈကလည္း လူငယ္မ်ားတြင္ပင္ အူမၾကီးကင္ဆာလိုေရာဂါမ်ိဳးေတြ အျဖစ္မ်ားလာေစပါသည္။ အကင္မ်ားကို မီးေသြးႏွင့္ကင္တဲ့အခါမွာ မီးကၽြမ္းတာအျပင္ မီးေသြးမႈန္အမ်ားအျပား အကင္မ်ားတြင္ကပ္ညိေနတတ္ပါသည္။ ထိုသို႔မီးေသြးအမႈန္မ်ားပါေနတဲ့ အကင္မ်ားကိုကာလၾကာရွည္စားသံုးျခင္းျဖင့္ ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ပြားမႈကိုအားေပးေစႏိုင္ပါသည္။ ယခုလက္ရွိအခ်ိန္ထိျမန္မာလူမ်ိဳးအမ်ားစုမွာ အစားအေသာက္၏အျပင္ပန္းပံုသ႑န္ကိုသာ ဦးစားေပးေရြးခ်ယ္ေနတတ္ျပီး ထို႔အတြက္ေၾကာင့္ အေရာင္လွေအာင္ဆိုးေသာ ဆိုးေဆးမ်ား၊ တာရွည္ခံေအာင္သံုးတဲ့ေဆးမ်ား၊ အသီးအႏွံမ်ားကို ၾကီးထြားေအာင္ အခ်ိန္မတိုင္ခင္မွည့္ေအာင္ ထိုးတဲ့ထိုးေဆးမ်ား၊ အေရာင္ခၽြတ္ေဆးမ်ား အစရွိသည့္ က်န္းမာေရးကိုဆိုးရြားစြာထိခိုက္ေစသည့္ အႏၱရာယ္ရွိသည့္ပစၥည္းမ်ားကို ပိုက္ဆံေပး၀ယ္ယူေနရသလိုျဖစ္ေနပါသည္။

အႏၱရာယ္ရွိေသာ ဆိုးေဆး မ်ားႏွင့္ ဓါတုပစည္းမ်ား အသံုးျပဳ ေရာေႏွာမွဳမ်ားကို အမ်ားအျပားစစ္ေဆးေတြ႔ရွိေနရေသာ္လည္း ထိေရာက္စြာအေရးယူမွဳ အားနည္းေနျခင္းက အစား အေသာက္ထဲမွအႏၱရာယ္္ကို သံသရာ ရွည္ေနေစသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသားအစားအေသာက္ ဥပေဒ အရ ထိုသို႔ အႏၱရာယ္္ရွိဆိုးေဆး မ်ားႏွင့္ ဓါတုပစည္းမ်ားေရာေႏွာ ေရာင္းခ်ျခင္းကို စစ္ေဆးေတြ႔ရွိပါက ေထာင္ဒဏ္ ၅ႏွစ္ထိျဖစ္ေစ၊ ဒဏ္ေငြ ၅သိန္းျဖစ္ေစ ေပးေဆာင္ရမည္ဟု သတ္မွတ္ထားေသာ္လည္း  ဥပေဒလက္တစ္လံုးျခားလုပ္ကာ ဒဏ္ေငြ သာ ခ်မွတ္ေနမွဳက ေလာဘသား မ်ားကိုေနာင္မက်ဥ္ေစဘဲရွိေစသည္။ ျမန္မာ့အိမ္နီးခ်င္း တရုတ္ႏိုင္ငံတြင္ပင္ အစားအေသာက္မ်ားကို အႏၱရာယ္ရွိသည့္ ဓါတ္ပစၥည္းမ်ားေရာေႏွာသည့္ စီးပြားေရးသမားမ်ားကို ေသဒဏ္ေပးသည့္အေလ့အထမ်ိဳးရွိေနေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ေတာ့ ေငြဒဏ္သာခ်မွတ္ေနေသးပါသည္။

ထိုသို႔ ေန႔စဥ္စားေသာက္ေနေသာ အစားအေသာက္အမ်ားစုတြင္ ဓာတုပစၥည္းမ်ားပါဝင္ေနသည့္အတြက္ လံုးဝကင္းေအာင္ မေရွာင္ႏိုင္ေသာ္မွ တတ္ႏိုင္သမွ် သတိထားႏိုင္သည့္ နည္းလမ္းမ်ားေတာ့ ရွိေနပါသည္။ အဓိကအားျဖင့္ ၀ယ္သူဘက္မွ သတိထား၀ယ္ယူႏိုင္ပါသည္။ ၀ယ္သူမရွိလွ်င္ေရာင္းသူဆိုတာလည္း အလိုအေလွ်ာက္ေပ်ာက္ကြယ္သြားႏိုင္ပါလိမ့္မည္။ အစားအေသာက္မ်ားကို ၀ယ္ယူရာတြင္ အေပၚယံအျမင္ကို ၾကည့္၀ယ္တာမ်ိဳးကိုေရွာင္ျပီး ေဆးဆိုးမႈအနည္းဆံုးကိုရွာ၀ယ္ပါ။ ဥပမာအားျဖင့္ မွ်စ္သည္ပံုမွန္အားျဖင့္ အေရာင္ခပ္ေဖ်ာ့ေဖ်ာ့သာရွိေသာ အရာျဖစ္သည္၊ ထိုသို႔ျဖဴေဖ်ာ့ေဖ်ာ့ျဖစ္မေနဘဲ ၀ါထိန္ေနမယ္၊ နီရဲေနမယ္ဆိုရင္ ဒါဟာေဆးဆိုးထားတာမွန္းသိသာတဲ့အတြက္ ၀ယ္ယူျခင္းမျပဳသင့္ပါ။ ထိုသို႔ပင္ အသီးအရြက္မ်ား၀ယ္ယူရာတြင္လည္း ပိုးသတ္ေဆးအမ်ားၾကီးသံုးထားလို႔ ပိုးေပါက္လံုး၀ကင္းစင္တာမ်ိဳးကိုရွာ၀ယ္မယ့္အစား ပိုးေပါက္အနည္းငယ္ပါတဲ့အသီးအရြက္ေလးမ်ားကိုေရြးခ်ယ္၀ယ္ယူပါ။ ျဖစ္ႏိုင္သမွ် အစိမ္းစားျခင္းကိုေရွာင္ျပီး အစိမ္းစားမွျဖစ္မယ့္ အသီးအရြက္မ်ားကို ေရျဖင့္ ထပ္ခါထပ္ခါေဆးေၾကာေပးပါ။ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈမွန္မွန္လုပ္ျပီး အသင့္စားအစားအေသာက္မ်ားႏွင့္ အကင္မ်ား အခ်ဥ္သိပ္အစားအစာမ်ားကို ျဖစ္ႏိုင္သမွ်ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။

လူတစ္ေယာက္ေန႔စဥ္ရွင္သန္ သြားလာႏိုင္ေနဖို႔အတြက္ အစား အေသာက္ဆိုသည္ကေတာ့ မျဖစ္မေနအေရးပါေနဦးမည္ျဖစ္ သည္။  က်န္းမာစြာေနထိုင္ႏိုင္ဖို႔ အတြက္ အစားအေသာက္သည္ အေရးပါသလို မသန္႔ရွင္းေသာ အစားအေသာက္မ်ားေၾကာင့္လည္း ေရာဂါအမ်ိဳးမ်ိဳးကို ဖိတ္ေခၚ ေနသလိုျဖစ္ေနသည္ဆိုတာကို နားလည္လာဖို႔လည္းအထူးပင္ လိုအပ္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အစိုးရအေနျဖင့္ အစားအေသာက္ မ်ားတြင္ ဆိုးေဆးမ်ား ဓာတု ပစၥည္းမ်ား ထည့္သြင္းေရာင္း ခ်ေနေသာ စီးပြားေရးသမားမ်ားကို ျပင္းထန္စြာ အေရးယူျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္သင့့္ပါသည္။ ထုိ႔အတူ ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္လည္း အစားအေသာက္မ်ားကို ဝယ္ယူ စားသံုးရာတြင္ အသိရွိရွိႏွင့္ အေပၚယံအျမင္ကိုပဲမၾကည့္ဘဲ ဂရုတစိုက္ ဝယ္ယူစားသံုးၾကရန္ လိုအပ္ပါသည္။ ထိုသို႔ အစိုးရႏွင့္ ျပည္သူႏွစ္ဘက္လံုး ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္သြားမည္ဆိုပါလွ်င္  ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ အစား အေသာက္မဟုတ္ဘဲ ေရာဂါမ်ားကို ေငြေၾကးအကုန္အက်ခံ ဝယ္ယူ သလိုျဖစ္ေနရသည့္အေျခအေနမွ လြတ္ေျမာက္ႏိုင္ပါလိမ့္မည္။